Προβολή πηγαίου κώδικα για τη σελίδα Στέρνες (Σπηλαιοβάραθρο)

Δεν έχετε την άδεια να τροποποιήσετε αυτή τη σελίδα, για τον ακόλουθο λόγο:

Η διεύθυνση IP σας βρίσκεται σε ένα εύρος που έχει αποκλειστεί σε όλα τα wiki του Ιδρύματος Wikimedia.

Ο αποκλεισμός έγινε από ‪Jon Kolbert‬ . Ο λόγος που δίνεται είναι Open proxy/Webhost: See the help page if you are affected .

Έναρξη αποκλεισμού: 05:37, 21 Φεβρουαρίου 2024
Λήξη αποκλεισμού: 05:37, 21 Φεβρουαρίου 2029

Η τρέχουσα διεύθυνση IP σας είναι 18.216.219.154 . Το αποκλεισμένο εύρος είναι 18.216.0.0/16 .

Παρακαλούμε συμπεριλάβετε τις παραπάνω λεπτομέρειες σε όποια ερωτήματα κάνετε. Εάν πιστεύετε ότι έχετε αποκλειστεί κατά λάθος, μπορείτε να βρείτε πρόσθετες πληροφορίες και οδηγίες στην παγκόσμια πολιτική No open proxies παγκόσμια πολιτική.

Διαφορετικά, για να συζητήσετε τον αποκλεισμό, παρακαλούμε αναρτήστε ένα αίτημα για έλεγχο στο Meta-Wiki. ⧼wikimedia-globalblocking-blockedtext-mistake- email-steward⧽

Μπορείτε να δείτε και να αντιγράψετε τον κώδικα της σελίδας:

{{κτίριο}}
Το [[σπηλαιοβάραθρο]] των Στερνών, του οποίου η εξερεύνηση είναι ακόμα υπό εξέλιξη, είναι το τέταρτο σε βάθος (-729m) και το   δεύτερο σε μήκος (10.741m) σπήλαιο της Ελλάδας (στοιχεία του 2025). Βρίσκεται στην νότια πλαγιά της κορφής των Στερνών στα [[Λευκά Όρη]] του [[Νομός Χανίων|νομού Χανίων]] της [[Κρήτη| Κρήτης]] και σε υψόμετρο 2085m. Το σπήλαιο έχει την κωδική ονομασία GSO 21, από τη γαλλική ομάδα Groupe Speleo d’Orsay που το εξερεύνησε αρχικά.

Το γεγονός ότι η είσοδος του βρίσκεται 485m ψηλότερα από την είσοδο του βαθύτερου σπηλαίου της Ελλάδας, του [[Γουργούθακας|Γουργούθακα]] (-1.129m), το καθιστά ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Τα τελευταία 9 χρόνια ο [[Σπηλαιολογικός Όμιλος Κρήτης (ΣΠ.Ο.Κ.)]]<ref>https://spok.gr</ref> διοργανώνει διεθνείς αποστολές για την εξερεύνησή του με εντυπωσιακά αποτελέσματα<ref>https://www.facebook.com/SternesCaveExpedition</ref>. Μάλιστα, το πλήθος των μη-εξερευνημένων τμημάτων εγγυάται ότι οι αποστολές στο σπήλαιο θα συνεχιστούν για πολλά ακόμη χρόνια. 

Η εξερεύνηση του απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και εμπειρία. Το σπήλαιο έχει μόνιμο αρμάτωμα, ενώ εσωτερικά του έχουν στηθεί τρία [[μπιβουακ]] και έχει περαστεί καλώδιο τηλεφώνου για την εξυπηρέτηση και την ασφάλεια των αποστολών. Παράλληλα, έχουν εγκατασταθεί αισθητήρες για την καταγράφη της θερμοκρασίας και της υγρασίας εντός του όλο το χρόνο. 

[[File:Sternes cave - The fossiled gallery.jpg|thumb|Η όμορφη απολιθωμένη γαλαρία του σπηλαίου των Στερνών. Διακρίνονται σπηλαιοθέματα καλσίτη, αραγωνίτη και υδρομαγνισίτη.]]

== Μορφολογία ==
Το σπήλαιο αποτελείται μέχρι στιγμής από τρία διακριτά επίπεδα που το καθιστούν αρκετά ιδιαίτερο.
 
# Το πρώτο αναπτύσεται κατακόρυφα και αποτελείται κυρίως από βαθιά πηγάδια χωρίς ιδιαίτερο διάκοσμο, τα οποία και διακόπτονται από στενούς [[μαίανδρος|μαιάνδρους]]. Ο [[μαίανδρος]] στα -430m αποτελούσε για χρόνια εμπόδιο λόγω της στενότητάς του, όμως η αποστολή του 2017 κατάφερε να τον διαπεράσει. Η ένταση του αέρα στο συγκεκριμένο σημείο ηταν ένδειξη για την υπάρξη περαιτέρω μεγάλων αιθουσών/[[πηγαδιών]].
# Από ένα μικρό παράθυρο στα -540m το οποίο ανακαλύφθηκε με αρκετή τύχη, ξεδιπλώνεται το δεύτερο επίπεδο το οποίο και αναπτύσσεται οριζόντια για περίπου 6km. Πρόκειται για μια απολιθωμένη γαλαρία, στολισμένη με όμορφα και ιδιαίτερα [[σπηλαιοθέματα]] [[ασβεστίτης|ασβεστίτη]], [[αραγωνίτη]] και [[υδρομαγνησίτη]], ενω υπάρχουν ενδείξεις ότι ίσως έχει [[υπογενή]] προέλευση. Τη γαλαρία διαπερνούν μεγάλα μη-εξερευνημένα ακόμα [[πηγάδια]] δημιουργωντας ένα ιδιαίτερο θέαμα. Τα πηγάδια αυτά έχουν αναπτυχθεί πιο πρόσφατα από την ίδια γαλαρία. Παράλληλα δύο [[μαίανδρος|μαίανδροι]] με μήκος πάνω από 0.5km ο καθένας φέρνουν νερό από άλλα μέρη του συστήματος. Το 2024 ανακαλύφθηκαν τρεις συνεχόμενες μεγάλες αίθουσες, διαστάσεων περίπου 50x35x30m, οι οποίες και κατέληξαν σε μία ακόμα μεγαλύτερη αίθουσα, την [[Πανδώρα]] η οποία αποτελεί ένα παλιό μη-ενεργό [[σιφώνι]]. 
# Από την αίθουσα της [[Πανδώρα]]ς ανακαλύφθηκε το 2024 το τρίτο επίπεδο του σπηλαίου, το υπόγειο ποτάμι Ιχώρ το οποίο και αναπτύσσεται για 1.5km κάτω από τη γαλαρία. Στο ποτάμι, που φαίνεται ότι καταλήγουν οι 2 [[μαίανδρος|μαίανδροι]] που προαναφέρθηκαν, υπάρχουν 2 εντυπωσιακοί καταρράκτες. Το Ιχώρ τερματίζει στη μεγαλύτερη αίθουσα του σπηλαίου με διαστάσεις 70x40x55m, όπου και το νερό χάνεται κάτω από τις πέτρες. Διάφορα σημεία κατά μήκος του ποταμού παραμένουν ανεξερεύνητα, συμπεριλαμβανομένης και της ανοδικής κατεύθυνσης του.

{{Gallery
|title= Μέρη του σπηλαίου που εξερευνήθηκαν το 2024
|width=200 | height=200
|align=center
|File:Big rooms.jpg|Η πρώτη μεγάλη αίθουσα.
|File:Ixor1.jpg|Ο πρώτος καταρράκτης του υπόγειου ποταμού Ιχώρ.
|File:Ixor2.jpg|Ο δεύτερος καταρράκτης του υπόγειου ποταμού Ιχώρ.
|File:Sternes Cave - The end of the Ichor river (2024).jpg |Η αίθουσα όπου χάνεται ο υπόγειος ποταμός Ιχώρ.
}}

== Θερμοκρασία / Ροή Αέρα ==
Το σπήλαιο συγκαταλέγεται στα κρύα σπήλαια. Η θερμοκρασία κυμαίνεται απο 4.8-5.5°C. Σημαντικό κρίνεται το γεγονός ότι οι χαμηλότερες θερμοκρασίες συναντώνται μετά τα μεγάλα πηγάδια της γαλαρίας αλλά και στο Ιχώρ, γεγονός που ίσως υποδηλώνει την ύπαρξη μιας ψηλότερης εισόδου στο σύστημα, πέρα από την είσοδο των Στερνών.

Η ροή του αέρα είναι αρκετά έντονη και κυμαίνεται από 0.5-1m³ σε όλο το σύστημα. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι συγκεντρώνεται από όλες τις κατευθύνσεις σε ένα συγκεκριμένο σημείο της γαλαρίας του σπηλαίου, όπου η ροή είναι 2m³. Υπάρχει η υπόθεση ότι το συγκεκριμένο σημείο στα -550m, το οποίο δεν έχει εξερευνηθεί πλήρως, οδηγεί σε έξοδο η οποία βρίσκεται αρκετά χαμηλότερα.

== Πανίδα ==
Πολλοί δολωματικοί σταθμοί τοποθετήθηκαν σε βάθη από ‐160 έως ‐580m, προκειμένου να διερευνηθεί η ζωή μέσα στο σπήλαιο. Ένα ζωντανό άτομο από την κατηγορία των τρογλόβιων [[Κολεόπτερα|Coleoptera]] συλλέχθηκε σε βάθος ‐240m, ενώ πολλά άτομα τρογλόβιων [[Κολλέμβολα|Collembola]] και [[Diplura]] συλλέχθηκαν σε βάθη από ‐320 έως ‐370m. [[Αράχνη|Araneae]] και [[Τριχόπτερα|Trichoptera]] της οικογένειας [[Limnephilidae]] φωτογραφήθηκαν κοντά στην είσοδο του σπηλαίου. Δύο νεκρά άτομα του γένους [[Τίπουλα|Tipula]] συλλέχθηκαν σε βάθη ‐480 και ‐440m καλυμμένα με μύκητες, ενώ ένα ακόμη άτομο του ίδιου γένους βρέθηκε να πετά σε βάθος ‐310m. Τέλος, μία [[νυχτερίδα]] παρατηρήθηκε να πετά 70 μέτρα κάτω από την είσοδο του σπηλαίου, σημειώνοντας την υψηλότερη εμφάνιση νυχτερίδας σε ελληνικό σπήλαιο.

== Ιστορικό Αποστολών ==

Το σπήλαιο ανακαλύφθηκε και εξερευνήθηκε για πρώτη φορά από τη γαλλική ομάδα Groupe Spéléo d'Orsay (GSO) το 1990, η οποία και κατάφερε το 1992 να φθάσει μέχρι τον στενό [[μαίανδρος|μαίανδρο]] στα -430m<ref>{{cite journal |last=Gauchier |first=J-F. |title=Etranger: Grèce |journal=Spelunca (FFS) |year=1992 |month=June |issue=46 |pages=9}}</ref>. Έκτοτε το σπήλαιο παρέμεινε άγνωστο μέχρι το 2004 όπου Έλληνες σπηλαιολόγοι έμαθαν για την ύπαρξη του. Το 2005 Έλληνες σπηλαιολόγοι το ξαναβρήκαν και ακολούθησαν αποστολές του [[Σ.ΕΛ.Α.Σ.]] (2009-2012) οι οποίες δεν κατάφεραν όμως να περάσουν τον [[μαίανδρος|μαίανδρο]]. 

Από το 2017 και μετά, κάθε χρόνο ο [[ΣΠ.Ο.Κ.]] διοργανώνει διεθνείς αποστολές για την εξερεύνησή του, υποστηριζόμενες (ανάμεσα σε άλλους) από διεθνείς σπηλαιολογικούς φορείς όπως την [[Ευρωπαϊκή Σπηλαιολογική Ομοσπονδία (FSE)]], την [[Διεθνή Ένωση Σπηλαιολογίας (UIS)]], και την [[Εθνική Σπηλαιολογική Κοινότητα (NSS)]] των [[Η.Π.Α.]] Περισσότερες πληροφορίες για αυτές τις αποστολές υπάρχουν στις αναφορές από τις αποστολές που υποστηρίχθηκαν από την [[Ευρωπαϊκή Σπηλαιολογική Ομοσπονδία (FSE)]]<ref>https://www.eurospeleo.eu/ </ref> και οι οποίες είναι ελεύθερα διαθέσιμες (2018<ref>https://www.eurospeleo.eu/wp-content/uploads/2022/09/ESP2018-02_Sternes_Report.pdf</ref>, 2019<ref>https://www.eurospeleo.eu/wp-content/uploads/2022/09/ESP2019-04_Sternes_Report.pdf</ref>, 2023<ref>https://www.eurospeleo.eu/wp-content/uploads/2024/08/ESP_2023-07_Sternes-_2023_Report.pdf</ref>). Η αποστολή έχει δημοσιεύσει αποτελέσματα της εργασίας της και στο International Congress of Speleology (ICS)<ref>
Zacharias S., Papadakos P., Digenis M., Margiolis A., Tsopelas M., Psomas M., Mavrokosta C., Apokoroniotakis A., Kostidis K., Papamatthaiaki I., Soultatos I. & Adamopoulos K. (2022).
Sternes: the deep cave in the White Mountains (Lefka Ori) of Crete (Greece), still attracting cave explorers. Proceedings of the 18th International Congress of Speleology, Vol. II :197-200 
 https://uis-speleo.org/wp-content/uploads/2022/09/ACTES_CONGRES_UIS_WEB_VOLUME_2.pdf</ref>.

==Δείτε επίσης==
*[[Κατάλογος βαθύτερων σπηλαίων στην Ελλάδα]]
*[[Κατάλογος μακρύτερων σπηλαίων στην Ελλάδα]]

== Παραπομπές ==
<references />
[[Κατηγορία:Σπήλαια της Ελλάδας]]
[[Κατηγορία:Γεωγραφικοί σχηματισμοί της Κρήτης]]

Πρότυπα που χρησιμοποιούνται σε αυτή την σελίδα:

Πρότυπο:Both (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Br separated entries (επεξεργασία)
Πρότυπο:Citation/core (επεξεργασία)
Πρότυπο:Citation/make link (επεξεργασία)
Πρότυπο:Cite journal (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:First character (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Gallery (επεξεργασία)
Πρότυπο:Infobox mapframe (επεξεργασία)
Πρότυπο:Navbar (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Str left (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Transclude (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Wikidata (επεξεργασία)
Πρότυπο:Yesno (επεξεργασία)
Πρότυπο:Γκαλερί (επεξεργασία)
Πρότυπο:Γκαλερί/aux (επεξεργασία)
Πρότυπο:Κτίριο (επεξεργασία)
Πρότυπο:Πλαίσιο πληροφοριών (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Πληροφορίες κτιρίου (επεξεργασία)
Module:Arguments (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Module:Br separated entries (επεξεργασία)
Module:Category (επεξεργασία)
Module:Functions (επεξεργασία)
Module:Infobox (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Module:InfoboxImage (επεξεργασία)
Module:Infobox mapframe (επεξεργασία)
Module:Mapframe (επεξεργασία)
Module:Navbar (επεξεργασία)
Module:Navbar/configuration (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Module:Wdentity (επεξεργασία)
Module:Wikidata (επε��εργασία)
Module:Wikidata/Filterers (επεξεργασία)
Module:Wikidata/Formatters (επεξεργασία)
Module:Wikidata/Formatters/globecoordinate (επεξεργασία)
Module:Wikidata/Formatters/quantity (επεξεργασία)
Module:Wikidata/Formatters/wikibase-entityid (επεξεργασία)
Module:Wikidata/Sorters (επεξεργασία)
Module:Wikidata/i18n (επεξεργασία)
Module:Wikidata/lib (επεξεργασία)
Module:Yesno (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)

Επιστροφή στη σελίδα Στέρνες (Σπηλαιοβάραθρο).

Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/wiki/Στέρνες_(Σπηλαιοβάραθρο)"