Προβολή πηγαίου κώδικα για τη σελίδα Σύστημα προσδιορισμού φύλου ZW

Δεν έχετε την άδεια να τροποποιήσετε αυτή τη σελίδα, για τον ακόλουθο λόγο:

Η διεύθυνση IP σας βρίσκεται σε ένα εύρος που έχει αποκλειστεί σε όλα τα wiki του Ιδρύματος Wikimedia.

Ο αποκλεισμός έγινε από ‪JJMC89‬ . Ο λόγος που δίνεται είναι Open proxy/Webhost: See the help page if you are affected .

Έναρξη αποκλεισμού: 23:46, 19 Απριλίου 2024
Λήξη αποκλεισμού: 23:46, 19 Απριλίου 2027

Η τρέχουσα διεύθυνση IP σας είναι 18.116.239.8 . Το αποκλεισμένο εύρος είναι 18.116.0.0/16 .

Παρακαλούμε συμπεριλάβετε τις παραπάνω λεπτομέρειες σε όποια ερωτήματα κάνετε. Εάν πιστεύετε ότι έχετε αποκλειστεί κατά λάθος, μπορείτε να βρείτε πρόσθετες πληροφορίες και οδηγίες στην παγκόσμια πολιτική No open proxies παγκόσμια πολιτική.

Διαφορετικά, για να συζητήσετε τον αποκλεισμό, παρακαλούμε αναρτήστε ένα αίτημα για έλεγχο στο Meta-Wiki. ⧼wikimedia-globalblocking-blockedtext-mistake- email-steward⧽

Μπορείτε να δείτε και να αντιγράψετε τον κώδικα της σελίδας:

[[Αρχείο:Avian_sex_determination.jpg|μικρογραφία| Σύστημα ZW προσδιορισμού φύλου σε πτηνά (όπως δίνεται σε παράδειγμα στο κοτόπουλο) ]] 

{{Παραπομπές}}
{{Φύλο2}}
Το '''Σύστημα προσδιορισμού φύλου ZW''' είναι ένα χρωμοσωμικό σύστημα που καθορίζει το φύλο των απογόνων σε πτηνά, ορισμένα ψάρια και καβούρια όπως η γιγαντογαρίδα των γλυκών νερών, ορισμένα [[έντομα]] (συμπεριλαμβανομένων των [[Πεταλούδα|πεταλούδων]] και των νυχτοπεταλούδων/σκόρων), στην οικογένεια των σχιστοσωμάτων των πλατυέλμινθων και σε μερικά ερπετά, π.χ. στην πλειονότητα των φιδιών, στις σαύρες της οικογένειας των Σαυρίδων και στους βάρανους, συμπεριλαμβανομένων των δράκων του Κομόντο. Συναντάται επίσης σε ορισμένα φυτά, όπου πιθανότατα έχει εξελιχθεί ανεξάρτητα σε αρκετές περιπτώσεις.<ref name="GB_2020">{{Cite journal|last=Zhou|first=Ran|last2=Macaya-Sanz|first2=David|last3=Carlson|first3=Craig H.|last4=thirteen others|first4=and|title=A willow sex chromosome reveals convergent evolution of complex palindromic repeats|journal=Genome Biology|date=14 February 2020|volume=21|issue=1|page=38|doi=10.1186/s13059-020-1952-4|pmid=32059685|pmc=7023750}}</ref> Τα γράμματα Z και W χρησιμοποιούνται για να το διακρίνουν από το σύστημα XY για τον προσδιορισμό του φύλου. Στο σύστημα ZW, τα θηλυκά έχουν ένα ζευγάρι διαφορετικών ZW [[Χρωμόσωμα|χρωμοσωμάτων]] ενώ τα αρσενικά έχουν δύο παρόμοια ZZ χρωμοσώματα.

Σε αντίθεση με το σύστημα XY και το σύστημα X0, όπου το σπερματοζωάριο καθορίζει το φύλο, στο σύστημα ZW το ωάριο καθορίζει το φύλο των απογόνων. Τα αρσενικά είναι ομοζυγώτες (ZZ), ενώ τα θηλυκά είναι ετεροζυγώτες (ZW). Το χρωμόσωμα Z είναι μεγαλύτερο και έχει περισσότερα γονίδια, όπως συμβαίνει με το χρωμόσωμα X στο σύστημα XY.

== Σημασία των ZW και XY συστημάτων ==
Δεν υπάρχουν κοινά γονίδια μεταξύ των χρωμοσωμάτων ZW των πτηνών και XY των θηλαστικών,<ref>{{Cite journal|title=A new look at the evolution of avian sex chromosomes|journal=Cytogenet. Genome Res.|volume=117|issue=1–4|pages=103–9|year=2007|pmid=17675850|doi=10.1159/000103170}}</ref> και, από μια σύγκριση ανάμεσα σε όρνιθα και άνθρωπο, το χρωμοσώμα Z φαίνεται να μοιάζει περισσότερο με το αυτοσωμικό ανθρώπινο χρωμόσωμα 9. Έχει προταθεί ότι τα συστήματα προσδιορισμού φύλου ZW και XY δεν έχουν κοινή προέλευση , αλλά ότι τα φυλετικά χρωμοσώματα προέρχονται από τα αυτοσωμικά χρωμοσώματα του κοινού προγόνου. Αυτά πιστεύεται ότι ανέπτθξαν φυλετικούς τόπους που καθορίζουν το φύλο που τελικά εξελίχθηκαν στα αντίστοιχα φυλετικά χρωμοσώματα, μόλις ο ανασυνδυασμός των χρωμοσωμάτων (X και Y ή Z και W) καταστάλθηκε. <ref>{{Cite journal|title=Sex-chromosome evolution: recent progress and the influence of male and female heterogamety|journal=Nature Reviews Genetics|date=1 March 2011|issn=1471-0056|pages=157–166|volume=12|issue=3|doi=10.1038/nrg2948|first=Hans|last=Ellegren|pmid=21301475}}</ref>

Ο [[πλατύποδας]], ένα θηλαστικό που ανήκει στην κατηγορία των [[Μονοτρήματα|μονοτρημάτων]], έχει ένα σύστημα πέντε ζευγών XY χρωμοσωμάτων. Σχηματίζουν μία πολλαπλή αλυσίδα λόγω ομολόγων περιοχών κατά τη [[Μείωση (βιολογία)|μείωση]] του αρσενικού και τελικά διαχωρίζονται σε σπέρμα XXXXX-σπερματοζωάριο και YYYYY-σπερματοζωάριο. Το ζεύγος χρωμοσωμάτων Ζ που μοιάζει με αυτό των πτηνών, βρίσκεται σε αντίθετα άκρα της αλυσίδας αυτής. Περιοχές που είναι ομόλογες με το Ζ χρωμόσωμα των πτην��ν είναι διασκορπισμένες στις Χ3 και Χ5 περιοχές.<ref>{{Cite journal|last=Deakin|first=JE|last2=Graves|first2=JA|last3=Rens|first3=W|title=The evolution of marsupial and monotreme chromosomes.|journal=Cytogenetic and Genome Research|date=2012|volume=137|issue=2–4|pages=113–29|doi=10.1159/000339433|pmid=22777195}}</ref> Παρόλο που το σύστημα προσδιορισμού φύλου δεν συνδέεται απαραίτητα με αυτό των πτηνών και σίγουρα όχι με αυτό των θηλαστικών (ειδικότερα αυτών που ανήκουν στην τάξη των Θηρίων), οι ομοιότητες που παρουσιάζονται οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι τα θηλαστικά έχουν εξελίξει τα φυλετικά τους χρωμοσώματα δύο φορές. <ref>{{Cite journal|last=Cortez|first=Diego|last2=Marin|first2=Ray|last3=Toledo-Flores|first3=Deborah|last4=Froidevaux|first4=Laure|last5=Liechti|first5=Angélica|last6=Waters|first6=Paul D.|last7=Grützner|first7=Frank|last8=Kaessmann|first8=Henrik|title=Origins and functional evolution of Y chromosomes across mammals|journal=Nature|date=24 April 2014|volume=508|issue=7497|pages=488–493|doi=10.1038/nature13151|pmid=24759410|bibcode=2014Natur.508..488C}}</ref> Η προηγούμενη υπόθεση ότι ο πλατύποδας έχει χρωμοσώματα X παρόμοια με αυτά των Θήριων θηλαστικών θεωρείται πλέον λανθασμένη.<ref name="Veyrunes">{{Cite journal|title=Bird-like sex chromosomes of platypus imply recent origin of mammal sex chromosomes|journal=Genome Research|volume=18|pages=965–973|year=2008|doi=10.1101/gr.7101908|pmid=18463302|issue=6|pmc=2413164|display-authors=etal}}</ref>

Τα χρωμοσώματα ZW των πτηνών και των φιδιών φαίνεται να μην σχετίζονται μεταξύ τους, καθώς έχουν εξελιχθεί από διαφορετικά αυτοσώματα. <ref name="Matsubara">{{Cite journal|last=Matsubara|first=K|last2=Tarui|first2=H|last3=Toriba|first3=M|last4=Yamada|first4=K|last5=Nishida-Umehara|first5=C|last6=Agata|first6=K|last7=Matsuda|first7=Y|title=Evidence for different origin of sex chromosomes in snakes, birds, and mammals and step-wise differentiation of snake sex chromosomes.|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|date=28 November 2006|volume=103|issue=48|pages=18190–5|doi=10.1073/pnas.0605274103|pmid=17110446|pmc=1838728}}</ref> Ωστόσο, τα χρωμοσώματα του πλατύποδα που ομοιάζουν αυτά των πτηνών ίσως υποδεικνύουν ότι οι πρόγονοι των φιδιών είχαν ένα σύστημα παρόμοιο με το σύστημα ZW των πτηνών.<ref name="Veyrunes">{{Cite journal|title=Bird-like sex chromosomes of platypus imply recent origin of mammal sex chromosomes|journal=Genome Research|volume=18|pages=965–973|year=2008|doi=10.1101/gr.7101908|pmid=18463302|issue=6|pmc=2413164|display-authors=etal}}</ref>

== Σε όλα τα είδη ==

=== Στα πτηνά ===
Αν και δεν έχει γίνει εκτεταμένη έρευνα σε άλλους οργανισμούς που διαθέτουν το σύστημα προσδιορισμού φύλου ZW, το 2007 ερευνητές ανακοίνωσαν ότι τα φυλετικά χρωμοσώματα των όρνιθων και των ζεμπρακίων (''[[:en:Zebra_finch|Taeniopygia guttata]]'') δεν παρουσιάζουν κανένα είδος αντιστάθμισης δόσης σε επίπεδο χρωμοσώματος, αντίθετα φαίνεται να αντισταθμίζουν τη δόση σε γονιδιακή βάση. <ref>{{Cite journal|title=Faced with inequality: chicken do not have a general dosage compensation of sex-linked genes|journal=BMC Biology|date=20 September 2007|issn=1741-7007|pmc=2099419|pmid=17883843|pages=40|volume=5|issue=1|doi=10.1186/1741-7007-5-40|first=Hans|last=Ellegren|first2=Lina|last2=Hultin-Rosenberg|first3=Björn|last3=Brunström|first4=Lennart|last4=Dencker|first5=Kim|last5=Kultima|first6=Birger|last6=Scholz}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Dosage compensation is less effective in birds than in mammals|journal=Journal of Biology|date=1 January 2007|issn=1475-4924|pmc=2373894|pmid=17352797|pages=2|volume=6|issue=1|doi=10.1186/jbiol53|first=Yuichiro|last=Itoh|first2=Esther|last2=Melamed|first3=Xia|last3=Yang|first4=Kathy|last4=Kampf|first5=Susanna|last5=Wang|first6=Nadir|last6=Yehya|first7=Atila|last7=Van Nas|first8=Kirstin|last8=Replogle|first9=Mark R.|last9=Band}}</ref> Συγκεκριμένοι γονιδιακοί τόποι στο χρωμόσωμα Ζ της όρνιθας, όπως η περιοχή MHM, είχε θεωρηθεί ότι παρουσιάζουν τοπική αντιστάθμιση δόσης, αλλά ερευνητές έχουν υποστηρίξει ότι αυτή η περιοχή δεν συνιστά στην πραγματικότητα σημείο όπου συμβαίνει τοπική αντιστάθμιση δόσης.<ref>{{Cite journal|title=All dosage compensation is local: gene-by-gene regulation of sex-biased expression on the chicken Z chromosome|url=https://archive.org/details/sim_heredity_2009-03_102_3/page/312|journal=Heredity|date=1 March 2009|issn=1365-2540|pmid=18985062|pages=312–320|volume=102|issue=3|doi=10.1038/hdy.2008.116|first=J. E.|last=Mank|first2=H.|last2=Ellegren}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Mank|first=Judith E.|authorlink=Judith Mank|last2=Hosken|first2=David J.|last3=Wedell|first3=Nina|date=1 August 2011|title=Some Inconvenient Truths About Sex Chromosome Dosage Compensation and the Potential Role of Sexual Conflict|journal=Evolution|volume=65|issue=8|pages=2133–2144|doi=10.1111/j.1558-5646.2011.01316.x|issn=1558-5646|pmid=21790564}}</ref> Μεταγενέστερες έρευνες επέκτειναν τη λίστα των πτηνών που δεν παρουσιάζουν κανένα είδος αντιστάθμισης δόσης σε επίπεδο χρωμοσώματος και συμπεριέλαβαν σε αυτήν  κοράκια και πτηνά δρομείς, υπονοώντας έτσι ότι σε όλα τα χρωμοσώματα των πτηνών υπάρχει έλλειψη αντιστάθμισης δόσης σε επίπεδο γονιδίων.  <ref>{{Cite journal|title=General lack of global dosage compensation in ZZ/ZW systems? Broadening the perspective with RNA-seq|journal=BMC Genomics|date=1 February 2011|issn=1471-2164|pmc=3040151|pmid=21284834|pages=91|volume=12|issue=1|doi=10.1186/1471-2164-12-91|first=Jochen BW|last=Wolf|first2=Jarosław|last2=Bryk}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Lack of Dosage Compensation Accompanies the Arrested Stage of Sex Chromosome Evolution in Ostriches|url=|journal=Molecular Biology and Evolution|date=1 April 2013|issn=0737-4038|pmc=3603317|pmid=23329687|pages=806–810|volume=30|issue=4|doi=10.1093/molbev/mst009|first=Sofia|last=Adolfsson|first2=Hans|last2=Ellegren}}</ref> Τόσο η μεταγραφική όσο και η μεταφραστική αντιστάθμιση της δόσης σε επίπεδο γονιδίων έχουν παρατηρηθεί στα φυλετικά χρωμοσώματα των πτηνών.<ref name="Uebbing msv147">{{Cite journal|title=Quantitative Mass Spectrometry Reveals Partial Translational Regulation for Dosage Compensation in Chicken|url=|journal=Molecular Biology and Evolution|date=24 June 2015|issn=0737-4038|pmc=4576709|pmid=26108680|pages=2716–25|doi=10.1093/molbev/msv147|first=Severin|last=Uebbing|first2=Anne|last2=Konzer|first3=Luohao|last3=Xu|first4=Niclas|last4=Backström|first5=Björn|last5=Brunström|first6=Jonas|last6=Bergquist|first7=Hans|last7=Ellegren|volume=32|issue=10}}</ref> Επιπλέον, η συμμετοχή miRNAs τα οποία είναι ειδικά για το φύλο, έχει προταθεί ως ένας τρόπος αντιστάθμισης της παρουσίας δύο αντιγράφων του χρωμοσώματος Ζ στα αρσενικά πτηνά. <ref>{{Cite journal|last=Warnefors|first=Maria|last2=Mössinger|first2=Katharina|last3=Halbert|first3=Jean|last4=Studer|first4=Tania|last5=VandeBerg|first5=John L.|last6=Lindgren|first6=Isa|last7=Fallahshahroudi|first7=Amir|last8=Jensen|first8=Per|last9=Kaessmann|first9=Henrik|title=Sex-biased microRNA expression in mammals and birds reveals underlying regulatory mechanisms and a role in dosage compensation|journal=Genome Research|date=27 October 2017|volume=27|issue=12|pages=1961–1973|doi=10.1101/gr.225391.117|pmid=29079676|pmc=5741053}}</ref>

Δεν είναι γνωστό αν η παρουσία του χρωμοσώματος W μπορεί να προκαλέσει θηλυκά χαρακτηριστικά ή αν είναι ο διπλασιασμός του Z χρωμοσώματος αυτό που προκαλεί αρσενικά ·  σε αντίθεση με τα θηλαστικά, κανένα πτηνό που διαθέτει διπλό χρωμόσωμα W  (ZWW) ή ένα μόνο Z (Z0) δεν έχει καταγραφεί επιτυχώς. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η αφαίρεση ή η βλάβη στις ωοθήκες των θηλυκών πτηνών μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη αρσενικού πτερώματος, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι θηλυκές ορμόνες καταπιέζουν την έκφραση των αρσενικών χαρακτηριστικών στα πτηνά.<ref>{{Cite journal|last=Graves|first=J. a. M.|date=2003|title=Sex and death in birds: a model of dosage compensation that predicts lethality of sex chromosome aneuploids|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14684995/|journal=Cytogenetic and Genome Research|volume=101|issue=3–4|pages=278–282|doi=10.1159/000074349|issn=1424-859X|pmid=14684995|accessdate=21 October 2020|archivedate=26 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201026171057/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14684995/}}</ref> Φαίνεται πιθανό ότι οποιαδήποτε από τις δύο συνθήκες θα μπορούσε να προκαλέσει [[Έμβρυο|εμβρυικό]]<nowiki/>θάνατο, ή ότι και τα δύο χρωμοσώματα θα μπορούσαν να είναι υπεύθυνα για την επιλογή φύλου. <ref>{{Cite journal|title=Avian sex determination: what, when and where?|journal=Cytogenet. Genome Res.|volume=117|issue=1–4|pages=165–73|year=2007|pmid=17675857|doi=10.1159/000103177}}</ref>  Ένα γονίδιο το οποίο φέρται να είναι ικανό να προκαλέσει τον καθορισμό φύλου σε πτηνά είναι το γονίδιο [[:en:DMRT1|DMRT1]]. Μελέτες έχουν δείξει ότι δύο αντίγραφα του γονιδίου αυτού είναι απαραίτητα για τον προσδιορισμό του φύλου στα αρσενικά.<ref name="Uebbing msv147">{{Cite journal|title=Quantitative Mass Spectrometry Reveals Partial Translational Regulation for Dosage Compensation in Chicken|url=|journal=Molecular Biology and Evolution|date=24 June 2015|issn=0737-4038|pmc=4576709|pmid=26108680|pages=2716–25|doi=10.1093/molbev/msv147|first=Severin|last=Uebbing|first2=Anne|last2=Konzer|first3=Luohao|last3=Xu|first4=Niclas|last4=Backström|first5=Björn|last5=Brunström|first6=Jonas|last6=Bergquist|first7=Hans|last7=Ellegren|volume=32|issue=10}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Why does dosage compensation differ between XY and ZW taxa?|journal=Trends in Genetics|date=1 January 2010|issn=0168-9525|pmid=19963300|pages=15–20|volume=26|issue=1|doi=10.1016/j.tig.2009.11.006|first=Sara|last=Naurin|first2=Bengt|last2=Hansson|first3=Staffan|last3=Bensch|first4=Dennis|last4=Hasselquist}}</ref>

Το σύστημα προσδιορισμού φύλου ZW καθιστά ικανή τη δημιουργία όρνιθων μετά από διασταύρωση, των οποίων το χρώμα κατά την εκκόλαψη διαφοροποιείται με βάση το φύλο (φυλοσύνδετη κληρονομικότητα), καθιστώντας έτσι τη διαδικασία προσδιορισμού φύλου των νεοσσών ευκολότερη.

=== Στα φίδια ===
Τα χρωμοσώματα W των φιδιών δείχνουν διαφορετικά επίπεδα αποσύνθεσης σε σύγκριση με τα Z χρωμοσώματά τους. Αυτό επιτρέπει την παρακολούθηση της συρρίκνωσης των W χρωμοσωμάτων (αναλογικά με την συρρίκνωση των Y χρωμοσωμάτων) συγκρίνοντας διαφορετικά είδη μεταξύ τους. Η χαρτογράφηση συγκεκριμένων γονιδίων αποκάλυψε ότι το σύστημα των φιδιών είναι διαφορετικό από αυτό των πτηνών. Δεν είναι ακόμη γνωστό ποιο γονίδιο είναι αυτό που καθορίζει το φύλο στα φίδια. Ένα πράγμα που ξεχώρισε ήταν ότι οι πίθωνες δείχνουν μικρά σημ��δια "συρρίκνωσης του W".<ref name="Matsubara">{{Cite journal|last=Matsubara|first=K|last2=Tarui|first2=H|last3=Toriba|first3=M|last4=Yamada|first4=K|last5=Nishida-Umehara|first5=C|last6=Agata|first6=K|last7=Matsuda|first7=Y|title=Evidence for different origin of sex chromosomes in snakes, birds, and mammals and step-wise differentiation of snake sex chromosomes.|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|date=28 November 2006|volume=103|issue=48|pages=18190–5|doi=10.1073/pnas.0605274103|pmid=17110446|pmc=1838728}}</ref>

Οι οικογένειες των [[Βοοειδή|Βοοειδών]] και [[Πυθωνίδες|Πιθωνίδων]] φέρεται να έχουν ένα Σύστημα προσδιορισμού φύλου XY.<ref>{{Cite journal|last=Emerson|first=J.J.|title=Evolution: A Paradigm Shift in Snake Sex Chromosome Genetics|journal=Current Biology|date=August 2017|volume=27|issue=16|pages=R800–R803|doi=10.1016/j.cub.2017.06.079|pmid=28829965|bibcode=2017CBio...27.R800E}}</ref> Το ενδιαφέρον για την περαιτέρω εξέταση αυτής της υπόθεσης προέκυψε από τα θηλυκά μέλη της οικογένειας των οικογενειών αυτών που είναι ικανά για [[παρθενογένεση]], δηλαδή μπορούν να αναπαραχθούν χωρίς γονιμοποίηση από αρσενικό. Το 2010 βρέθηκε στη φύση ένα θηλυκό του είδους ''[[:en:Boa_constrictor|Boa constrictor]]''που απέκτησε 22 θηλυκά τέκνα με αυτόν τον τρόπο. Μέχρι τότε θεωρούνταν ότι ένα τέτοιο μοτίβο μπορεί να παραχθεί μόνο από WW χρωμοσώματα. <ref>{{Cite news|url=https://www.cbc.ca/news/science/boa-constrictor-produces-fatherless-babies-1.947269|title=Boa constrictor produces fatherless babies|work=CBC News|date=3 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20210217081121/https://www.cbc.ca/news/technology/boa-constrictor-produces-fatherless-babies-1.947269|archive-date=17 February 2021|accessdate=3 November 2010}}</ref> Τα είδη ''[[:en:Burmese_python|Python bivittatus]]'' και ''[[:en:Boa_imperator|Boa imperator]]'',παράγουν ομοίως μόνο γυναικείους α��ογόνους '''·''' τα γονιδιώματά τους μοιράζονται μονούς νουκλεοτιδικους πολυμορφισμούς, οι οποίοι είναι χαρακτηριστικοί του αρσενικού φύλου, που μπορούν να αναγνωριστούν από πέψεις με ένζυμα περιορισμού. Η προέλευση των χρωμοσωμάτων τους παρόλα αυτά ποικίλει: τα ΧΥ χρωμοσώματα του Πίθωνα είναι όμοια με αυτά άλλων ειδών φιδιών, ενώ αυτά του Βόα χαρτογραφούνται σε μικροχρωμοσώματα άλλων ειδών φιδιών.<ref>{{Cite journal|last=Gamble|first=Tony|last2=Castoe|first2=Todd A.|last3=Nielsen|first3=Stuart V.|last4=Banks|first4=Jaison L.|last5=Card|first5=Daren C.|last6=Schield|first6=Drew R.|last7=Schuett|first7=Gordon W.|last8=Booth|first8=Warren|date=24 July 2017|title=The Discovery of XY Sex Chromosomes in a Boa and Python|journal=Current Biology|volume=27|issue=14|pages=2148–2153.e4|doi=10.1016/j.cub.2017.06.010|issn=1879-0445|pmid=28690112|url=https://epublications.marquette.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1608&context=bio_fac|bibcode=2017CBio...27E2148G|accessdate=24 January 2019|archivedate=28 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190428022700/https://epublications.marquette.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1608&context=bio_fac}}</ref> Το μοτίβο αυτό που είναι χαρακτηριστικό του γυναικείου φύλου έρχεται σε αντίθεση με το μοτίβο ZW παρθενογένεσης της οικογένειας [[:en:Colubridae|Colubridae]], που παράγει πάντα αρσενικούς απογόνους (ΖΖ).<ref>{{Cite journal|last1=Booth|first1=Warren|last2=Schuett|first2=Gordon W.|date=24 December 2015|title=The emerging phylogenetic pattern of parthenogenesis in snakes|journal=Biological Journal of the Linnean Society|language=en|volume=118|issue=2|pages=172–186|doi=10.1111/bij.12744|issn=0024-4066|doi-access=free}}</ref>

=== Στις νυχτοπεταλούδες και πεταλούδες ===
Στα [[Λεπιδόπτερα]] (νυχτοπεταλούδες και πεταλούδες), τα θηλυκά μπορούν να έχουν Z, ZZW ή ZZWW.<ref>{{Cite book|title=Sex Wars: Genes, Bacteria, and Biased Sex Ratios|authorlink=Michael Majerus|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-00981-0|date=2003|pages=59|url=https://books.google.com/books?id=vDHOYPQ2mmYC&q=ZW+sex+determination|γλώσσα=en}}</ref>

=== Στα σχιστόσωμα ===
Η οικογένεια [[:en:Schistosomatidae|Schistosomatidae]], που ονομάζεται συνήθως τρηματώδη αίματος, είναι μικρά παράσιτα που κατοικούν στα αιμοφόρα αγγεία της ουροδόχου κύστης, του ήπατος, των εντέρων και άλλων οργάνων των πτηνών και των θηλαστικών. Είναι η μόνη σεξουαλικά ετερόμορφη οικογένεια ανάμεσα στην τάξη των [[Τρηματώδη|τρηματοδών]] και είναι απαραίτητο για την ολοκλήρωση του κύκλου ζωής τους το αρσενικό και το θηλυκό να παραμένουν ενωμένα κατά της διάρκεια της αναπαραγωγής, ούτως ώστε να μπορούν να ανταλλάσσουν θρεπτικά συστατικά και σήματα που τους διασφαλίζουν την επιβίωσή τους.<ref>{{Cite journal|last=Atkinson|first=Kristine H.|last2=Atkinson|first2=Burr G.|date=31 January 1980|title=Biochemical basis for the continuous copulation of female Schistosoma mansoni|journal=Nature|language=en|volume=118|issue=2|pages=478–479|doi=10.1038/283478a0|pmid=7352026|bibcode=1980Natur.283..478A}}</ref> Τα ετερογαμετικά φυλετικά χρωμοσώματα των θηλυκών σε εννέα είδη της οικογένειας αυτής περιγράφηκαν για πρώτη φορά από τη γενετιστή [[:en:Margaret_Menzel|Margaret Menzel]]<nowiki/>και τον παρασιτολόγο Robert B. Short του Πανεπιστημίου της Φλόριντα το 1960.<ref>{{Cite journal|last=Menzel|first=Margaret Y.|last2=Short|first2=Robert B.|date=1960|title=Pachytene chromosomes in three species of schistosomes: sex and autosomal bivalents in males and females|journal=Journal of Heredity|language=en|volume=51|issue=1|pages=3–12|doi=10.1093/oxfordjournals.jhered.a106943}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Short|first=Robert B.|last2=Menzel|first2=Margaret Y.|authorlink2=Margaret Menzel|date=1960|title=Chromosomes of nine species of schistosomes|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-parasitology_1960-06_46_3/page/n1|journal=Journal of Parasitology|language=en|volume=46|issue=3|pages=273–287|doi=10.2307/3275488|jstor=3275488|pmid=14446186}}</ref> Η διαφορά των φυλετικών χρωμοσωμάτων παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια του τρίτου σταδίου της [[Πρόφαση|πρόφασης]] Ι της μειωτικής διαίρεσης.

=== Στις χελώνες ===
Οι χελώνες της οικογένειας [[:en:Trionychidae|Trionychidae]] διαθέτουν ένα σύστημα προσδιορισμού φύλου ZZ-ZW, το οποίο προέκυψε κάποια στιγμή μεταξύ της αρχής της [[Ιουράσια περίοδος|Ιουρασικής]] και της πρώιμης [[Κρητιδική περίοδος|Κρητιδικής]] περιόδου του [[Μεσοζωικός αιώνας|μεσοζωϊκού]] αιώνα. <ref>{{Cite journal|last=Rovatsos|first=Michail|last2=Praschag|first2=Peter|last3=Fritz|first3=Uwe|last4=Kratochvšl|first4=Lukáš|date=10 February 2017|title=Stable Cretaceous sex chromosomes enable molecular sexing in softshell turtles (Testudines: Trionychidae)|journal=Scientific Reports|language=en|volume=7|issue=1|pages=42150|doi=10.1038/srep42150|pmid=28186115|pmc=5301483|bibcode=2017NatSR...742150R|issn=2045-2322}}</ref>

=== Στα φυτά ===
Ανάμεσα στο περίπου 5% των φυτικών ειδών που έχουν διαφορετικά άτομα για κάθε φύλο ([[Δίοικο (φυτολογία)|δίοικα]]), αρκετά είναι γνωστό ότι έχουν σύστημα προσδιορισμού φύλου ZW. Μερικά από αυτά τα είδη είναι το φυστίκι, διάφορα είδη φράουλας όπως ''[[:en:Fragaria_virginiana|Fragaria virginiana]]'' και ''[[:en:Fragaria_chiloensis|Fragaria chiloensis]]'', και διάφορα είδη ιτιάς, συμπεριλαμβανομένων των ειδών ''[[:en:Salix_viminalis|Salix viminalis]]''και ''[[:en:Salix_purpurea|Salix purpurea]]''. <ref name="GB_2020">{{Cite journal|last=Zhou|first=Ran|last2=Macaya-Sanz|first2=David|last3=Carlson|first3=Craig H.|last4=thirteen others|first4=and|title=A willow sex chromosome reveals convergent evolution of complex palindromic repeats|journal=Genome Biology|date=14 February 2020|volume=21|issue=1|page=38|doi=10.1186/s13059-020-1952-4|pmid=32059685|pmc=7023750}}</ref> <ref name="Charlesworth-2015">{{Cite journal|last=Charlesworth|first=Deborah|title=Plant Sex Chromosomes|journal=Annual Review of Plant Biology|date=2015|volume=67|pages=397–420|doi=10.1146/annurev-arplant-043015-111911|pmid=26653795|url=https://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev-arplant-043015-111911|accessdate=8 December 2020|archivedate=24 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424064601/https://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev-arplant-043015-111911}}</ref>

== Δείτε επίσης ==

* Φυλετική διαφοροποίηση (άνθρωπος) 
* Δευτερογενή φυλετικά χαρακτηριστικά 
* Χρωμόσωμα Υ Αδάμ 
* Φυλετικός προσδιορισμός του φυτού ''Σιληνή'' 
* [[Σύστημα φυλοκαθορισμού|Σύστημα προσδιορισμού φύλου]]
* Σεξουαλική διαφοροποίηση ζυγωτού
* Απλοδιπλοειδές σύστημα προσδιορισμού φύλου
* [[Xο|Σύστημα προσδιορισμού φύλου XY]]
* Σύστημα προσδιορισμού φύλου ΧΟ
* Σύστημα προσδιορισμού φύλου ΖΟ
* Σύστημα προσδιορισμού φύλου εξαρτώμενο από τη θερμοκρασία  
* [[Χρωμόσωμα Υ|Χρωμόσωμα Χ]]
* [[Χρωμόσωμα Υ|Χρωμόσωμα Y]]

== Παραπομπές ==
{{Παραπομπές}}

[[Κατηγορία:Συστήματα καθορισμού φύλου]]

Πρότυπα που χρησιμοποιούνται σε αυτή την σελίδα:

Πρότυπο:Citation/core (επεξεργασία)
Πρότυπο:Citation/make link (επεξεργασία)
Πρότυπο:Cite book (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:Cite journal (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:Cite news (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:Sidebar (επεξεργασία)
Πρότυπο:Παραπομπές (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Φύλο2 (επεξεργασία)
Module:Arguments (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Module:Citation/CS1 (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Module:Citation/CS1/COinS (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Configuration (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Date validation (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Identifiers (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Utilities (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Whitelist (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/styles.css (επεξεργασία)
Module:Navbar (επεξεργασία)
Module:Navbar/configuration (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Module:Navbar/styles.css (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Module:Sidebar (επεξεργασία)
Module:Sidebar/configuration (επεξεργασία)
Module:Sidebar/styles.css (επεξεργασία)

Επιστροφή στη σελίδα Σύστημα προσδιορισμού φύλου ZW.

Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/wiki/Σύστημα_προσδιορισμού_φύλου_ZW"