Fototoestel

Een fototoestel of fotocamera is een apparaat waar je foto's mee kunt maken (fotografie). Het is een vergelijkbaar apparaat wat je gebruikt bij de film, video of televisie. Je noemt het dan een filmcamera, videocamera of televisiecamera. Je hebt analoge camera's (met een filmrolletje of magneetband) of digitale camera's. Op de meeste mobieltjes zit tegenwoordig ook een digitale camera, die zowel foto's als filmpjes kan maken.

Een foto is een stilstaand beeld en een film of video een bewegend beeld. Iemand die voor zijn beroep een camera gebruikt is een fotograaf of een cameraman. Wat de toestellen allemaal gemeen hebben met elkaar, is dat ze een lens hebben die verstelbaar is. Het beeld dat door de lens gaat wordt vastgelegd op een zogeheten drager (film, magneetband of digitaal geheugen). Een speciale camera is de steadicam. Een fototoestel waarop je de lensen kunt verwisselen wordt de body genoemd. Vaak is dat een spiegelreflex-camera.

Hoe werkt een fotocamera?

Als je een foto maakt, komt er via de lens in de camera licht binnen. Dat licht zorgt ervoor dat je (naderhand) kunt zien wat er op de foto staat. Bij de ouderwetsere analoge camera wordt een lichtgevoelige film voor een kortere of langere periode belicht (dat hangt af van de lichtsterkte die op dat moment aanwezig is). Bij een digitale camera is de film vervangen door een censor. Het beeld wordt dan elektronisch opgeslagen op een geheugenkaart. De analoge film moet eerst worden ontwikkeld in een fotolaboratorium of een donkere kamer (doka). Dan krijg je een negatieffilm. De negatieven op deze filmstrook worden via een soort projector op lichtgevoelig papier afgedrukt (beschenen). Dit papier wordt in speciale ontwikkelbaden gelegd, waar na verloop van tijd de foto tevoorschijn komt.

Bij een digitale fotocamera verschijnt vrijwel meteen de gemaakte foto op een beeldscherm. Hierdoor kun je meteen zien of de foto de juiste kadering heeft, de belichting naar wens is en of de foto op de juiste plek scherp is. Je kunt op het beeldscherm ook op de gemaakte foto inzoomen (vergroten).

Een camera heeft drie belangrijke instellingen die helpen om licht goed te gebruiken: sluitertijd, ISO en diafragma.

Diafragma - Hoe groot is het gaatje waar licht doorheen komt?

Het diafragma is een rond gaatje in de lens van de camera. Je stelt in hoe groot of klein dat gaatje is. Je kunt dat het beste vergelijken met de pupil van je oog. Bij fel licht moet de diafragma klein zijn en bij weinig licht groter. -Een groot diafragma (bijvoorbeeld f/2.8) laat veel licht binnen. Hierdoor is maar één stukje van de foto scherp, terwijl de rest wazig is. -Een klein diafragma (bijvoorbeeld f/11) laat weinig licht binnen. Daardoor is vrijwel alles scherp, zowel de dingen die voor in beeld staan als de dingen die achter in beeld staan.

• 
  Voorbeeld klein diafragma
• 
  Voorbeeld groot diafragma fotograferen

Sluitertijd – Hoe lang kijkt de camera?

Door het instellen van de sluitertijd bepaal je hoe lang de camera ‘kijkt’ ofwel hoe lang het gaatje (diafragma) van de fotocamera open gaat. -Een snelle sluitertijd (bijvoorbeeld 1/1000 seconden) is heel kort. Dit gebruik je als je iets wil laten stilstaan op beeld dat snel beweegt, zoals een rennende hond. -Een langzame sluitertijd (bijvoorbeeld 1 seconde) is lang. Dat gebruik je als je beweging terug wil zien in je foto, zoals voorbij lopende mensen. Je moet dan wel de camera heel stil houden, anders wordt de hele foto wazig. sluitertijd 1/500 sluitertijd 1/20. Bij heel weinig licht (s'nachts bijvoorbeeld) heb je ook een langere sluitertijd nodig om voldoende licht de camera binnen te laten komen.

• 
  Voorbeeld snelle sluitertijd
• 
  Voorbeeld langzame sluitertijd

ISO-waarde – Hoe gevoelig is de camera voor licht?

De ISO-waarde bepaalt hoe gevoelig de camera is voor licht. -Een lage ISO-waarde (bijvoorbeeld 100) werkt goed als je fotografeert bij veel licht, zoals buiten op een zonnige dag. -Een hoge ISO-waarde (bijvoorbeeld 1600) werkt goed als je fotografeert bij weinig licht, zoals binnen in een donker huis of buiten in de avond of nacht. ISO 1600 ISO 100

• 
  Voorbeeld hoge iso
• 
  Voorbeeld lage iso

Soorten camera's

• fotocamera voor analoog fotorolletje
  fotocamera voor analoog fotorolletje
• Digitale (foto)camera
  Digitale (foto)camera
• 16 mm filmcamera
  16 mm filmcamera
• Videocamera
  Videocamera
• Televisiecamera
  Televisiecamera
• Fotograferen of filmen met smartphone
  Fotograferen of filmen met smartphone

Lenzen of objectieven

Op een spiegelreflex-camera body kun je de lenzen of objectieven verwisselen.

Er zijn veel soorten objectieven. Een hoofdindeling kan gemaakt worden in:

• objectieven met vaste brandpuntsafstand:
  • fisheye-objectief
  • groothoek-objectief
  • macro-objectief
  • standaardobjectief
  • tele-objectief

Met verlengbuizen of tussenringen kan de brandpuntsafstand van de lens worden aangepast.

• objectieven met variabele brandpuntsafstand:
  • zoomobjectief; in de praktijk vaak 'zoomlens' genoemd. Bijvoorbeeld bij voetbalwedstrijden zie je fotografen met een enorme 'toeter' op hun camera.

Filters

Soms kun je er voor kiezen om op de lens een filter te plaatsen. Dit is simpel gezegd een glazen plaatje dat een bepaald effect geeft. Bijvoorbeeld verandert het de kleur van het binnenkomende licht, of lijkt het alsof je door een waas kijkt. Er bestaan allerlei soorten filters. Een standaardfilter wordt ook vaak gebruikt als bescherming van de lens.

Flitser en kunstlicht

Omdat licht bij fotografie enorm belangrijk is, hebben veel camera's een ingebouwde flitser. Bij donkere omstandigheden zorgt de flitser voor extra licht. In een studio wordt er met kunstlicht flitsers en/of schijnwerpers gewerkt. Een soort paraplu zorgt voor weerkaatst licht.