Utarit

Utarit
IPA transkripsiyonu	mɛʁˈkuːɐ̯
Adını bergen	Merkür[d] ve Hermes[d][1]
Demonim	Mercurien
Bulunğan yeri	küneş sistemasınıñ içeri qısmı[d]
Eñ yüksek yeri	Caloris Montes[d]
Ögrengen	Merkür'ün keşfi[d] ve hermeology[d]
Tapqan	неизвестно
Tapılğan vaqtı	неизвестно
Tapılğan felekiyatlıq yeri	неизвестно
Yoldaş	Merkür'ün varsayımsal uydusu[d], hermeocentric orbit[d], hermeosynchronous orbit[d] ve hermeostationary orbit[d]
Ana astronomik cısım	Küneş
Apoapsis	69.817.445 km ve 69.817.445.933,987 metr
Periapsis	46.001.270.441,315 metr ve 46.001.009 km
Periapsis argumenti	0,51 radyan[2]
Dünyadan uzaqlıq	82.000.000 km ve 217.000.000 km
Tüzetme	0
Orbita ekstsentrisiteti	0,20563593[2]
Orbita avuqlığı	0,12226 radyan[2]
Orbita devri	87,969 kün[3]
Sinodal dönemi	10.012.032 s[4]
Aylanuv devri	5.097.600 s[5]
Orbitanıñ büyük yarımköçeri	57.909.176 ± 1 km ve 57.909.175.678,248 metr[6]
Artqan dügümniñ boyluğı	0,843531 radyan[2]
Ortalama anomaliya	3,1 radyan
Körüngen büyükligi	1,9[7]
Albedo	0,068[8]
Mıqnatislik momenti	40.000.000.000.000.000.000 ± 5.000.000.000.000.000.000 J/T[9]
Sıqlıq	5,427 Gram bölü santimetreküp[10]
Sıcaqlıq	100 K, 440 K ve 700 K[7]
Kütle	330 yottagram
Meydanlıq	74.800.000 kvadrat kilometr[10]
Kölem	60.830.000.000 cubic kilometre[10]
Radius	2.439,7 ± 1 km[11], 2.439,7 ± 1 km[11] ve 2.439,7 ± 1 km[11]
Diametr	4.878 km[12]
Coğrafiya	surface of Mercury[d]
Vikileyha	WikiProject Solar System[d], WikiProject Astronomical objects[d] ve Vikiproje:Astronomi[d]
Devir	J2000.0[d]
Köşe diametri	4,5 ″[7] ve 13 ″[7]
Oñ açıqlıq	18s 44d 0s[7]
Sapma	+61° 24′ 100″[7]
Yüzdeki gravitatsiya	3,7278 saniyede metre kare
Wikimedia Commons saytındaki Multimedia fayllar

Utarit (Merkuriy; timsali: ) – Küneş sistemasınıñ Küneşke eñ yaqın seyyaresidir. Büyüklik ceetinden sekiz seyyare arasında sekizinci sıranı ala. Çıplaq köznen körünip olğan beş seyyareden biri (digerleri Çolpan, Merih, Müşteri ve Zual) olaraq eski devirlerden berli insan oğlunıñ diqqatını çekkendir. Utarit yer beñzeri ya da "qaya" yapılı seyyareler sınfındadır. Küneşke yaqınlığı sebebinen yer yüzünden közetilüvi zordır ve aqqında bilingenler sıñırlıdır.

1. ↑ Liddell H., Scott R., Stuart-Jones H. A Greek-English Lexicon (ingl.) — OUP, 1819.
2. ↑ ^{2,0 2,1 2,2 2,3} Standish E. M. Keplerian elements for approximate positions of the major planets (ingl.) // Explanatory Supplement to the Ephemeris — 2015. — 3 p.
3. ↑ https://web.archive.org/web/20140621025356/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html
4. ↑ https://www.webcitation.org/6QPNXiw5w
5. ↑ https://science.nasa.gov/mercury/facts/#h-orbit-and-rotation
6. ↑ (unspecified title) — ISBN 0387987460
7. ↑ ^{7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5} NASA FACTS (ingl.) — NASA.
8. ↑ Mercury Fact Sheet — 2021.
9. ↑ https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/1007/1007.4497.pdf — S. 5.
10. ↑ ^{10,0 10,1 10,2} https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html
11. ↑ ^{11,0 11,1 11,2} Archinal B. A., M. F. A’Hearn, Bowell E., Conrad A., Consolmagno G. J., Courtin R., Fukushima T., Hilton J. L., Krasinsky G. A., Neumann G. et al. Report of the IAU Working Group on Cartographic Coordinates and Rotational Elements: 2009 (ingl.) // Celest. Mech. Dyn. Astron. — Springer Science+Business Media, 2010. — Vol. 109, Iss. 2. — P. 101—135. — ISSN 0923-2958; 1572-9478; 0008-8714 — doi:10.1007/S10569-010-9320-4
12. ↑ https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/education/schoolyard_ss/sss_mercurym.html

Küneş sisteması
Seyyareler: Utarit - Çolpan - Dünya - Merih - Müşteri - Zual - Uran - Neptun
Kiçkene seyyareler: Pluton - Eris - Haumea - Makemake
Diger: Küneş - Ay - Asteroid quşağı - Quyruqlı yıldızlar - Neptun artında cisimler - Koyper quşağı- Oort bulutı