Buster Keaton

Joseph Frank Keaton, cgnusû méj cuma Buster Keaton e in Itàglia anc cuma Saltarello (Piqua, 4 'd Utóbar dal 1895 - Los Angeles, 1 ad Favràr dal 1966, a s lèś [ˈbʌstər ˈkiːtən] in ingléś) 'l è stâ 'n regìsta, atōr, còmig e senegiadōr americàṅ, fra i più grand dal cìnema mut clàsic, specialmènt in cumèdi dal gènar “slapstick” in dua lò al gh dava dèntar c'n al sò stîł “acrubàtic” ad recitàr. 'L à vins un Prèmi Òscar a la caréra in dal 1960 e 'l gh'à na stéla in dla Hollywood Walk of Fame.

'L American Film Institute al 'l à mis a 'l 21^śum pòst in dla lista dal stéli più grandi dla stòria dal cìnema.

Uriginàri dal Kànsas, Keaton 'l à fat al sò debùt a 'l cìnema in dal 1917 tulénd part a soquànt curtumétraǵ cun Roscoe Arbuckle. In séguit 'l è stâ prutagunìsta insém a Irving Cummings dla cumèdia Lo sciocco (1920) e pò incóra ad lavōr cuma Io e la vacca (1925), Le sette probabilità (1925), in còpia cun la Jean Arthur, Come vinsi la guerra (1926) e Tuo per sempre (1927).

Al sucès 'l è in part vgnû méno durànt i an dal cìnema sunôr quànd 'l à tacâ anc a 'vēr di prubléma 'd alculìśum e cun la MGM ch'la 'l à anc licensiâ. A 'l arcurdém in Hollywood che canta (1929), a fiànc dla Joan Crawford, ad Stan Laurel e 'd Oliver Hardy, Chi non cerca... trova (1930), cun l'Anita Page e Robert Montgomery, Io... e le donne (1931) e Il professore (1962), in dua 'l à laurâ cun Jimmy Durante e la Thelma Todd.

Fra i sò ùltim lavōr a 'l cìnema a psém nutàr al drama Viale del tramonto (1950), in dua 'l fà òṅ di atōr di tèmp dal cìnema mut amìg dla Gloria Swanson, Luci della ribalta (1952), dirèt par Charlie Chaplin, e Questo pazzo, pazzo, pazzo, pazzo mondo in dla part ad Jimmy la Tópa.

'L è mòrt p'r un cànc'r a i palmòṅ a stant'an, subìt dòp avēr girâ al film muśicàł Dolci vizi al foro.