Jump to content

ISO 9362

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ISO 9362
ISO ստանդարտ Խմբագրել Wikidata
Հիմնական թեմաISO 9362 SWIFT/BIC code Խմբագրել Wikidata
Պաշտոնական կայքiso9362.org Խմբագրել Wikidata
Main­tai­ned byՀամաշխարհային միջբանկային ֆինանսական հեռահաղորդակցության կազմակերպություն (SWIFT) Խմբագրել Wikidata
Standards bodyՍտանդարտացման միջազգային կազմակերպություն Խմբագրել Wikidata

ISO 9362, բիզնեսի նույնականացման կոդերի (անգլ.՝ Business Identifier Codes) միջազգային ստանդարտավորում։ Այն բիզնես հաստատությունների համար եզակի նույնականացուցիչ է՝ հաստատված Ստանդարտացման Միջազգային Կազմակերպության (անգլ.՝ International Organization for Standardization) կողմից[1][2]:

Բիզնեսի նույնականացման կոդը հայտնի է նաև որպես SWIFT-BIC, SWIFT ID կամ SWIFT կոդ՝ Համաշխարհային միջբանկային ֆինանսական հեռահաղորդակցության կազմակերպության (SWIFT) անունով, որը ISO-ի կողմից նշանակվել է որպես բիզնեսի նույնականացման կոդերի գրանցման մարմին[3]: Կոդը սկզբնապես սահմանվել է որպես բանկի նույնականացման կոդ[4] և ամենից հաճախ նշանակվում է ֆինանսական կազմակերպություններին. երբ այն նշանակվում է ոչ ֆինանսական կազմակերպության, կոդը կարող է հայտնի լինել նաև որպես բիզնես միավորի նույնականացուցիչ: Այս կոդերը օգտագործվում են բանկերի միջև գումար փոխանցելիս, մասնավորապես միջազգային դրամական փոխանցումների, ինչպես նաև բանկերի միջև այլ հաղորդագրությունների փոխանակման համար: Կոդերը երբեմն կարելի է գտնել հաշվի քաղվածքներում:

ISO 9362-ի և ISO 13616-ի միջև համընկնման խնդիրը քննարկվում է Միջազգային բանկային հաշվեհամար (անգլ.՝ International Bank Account Number կամ IBAN) հոդվածում: SWIFT ցանցը գործարքի համար չի պահանջում որևէ հատուկ ձևաչափ, ուստի հաշիվների և գործարքների տեսակների նույնականացումը թողնվում է գործարքի կողմերի համաձայնությանը: Միասնական եվրո վճարումների տարածքի ստեղծման գործընթացում եվրոպական կենտրոնական բանկերը համաձայնության են եկել Միջազգային բանկային հաշվեհամարի և բիզնեսի նույնականացման կոդի վրա հիմնված ընդհանուր ձևաչափի շուրջ, որը ներառում է ստանդարտացված գործարքների համար XML-ի վրա հիմնված փոխանցման ձևաչափ: T2-ը (RTGS) Եվրոպական Միության համատեղ համախառն հաշվանցման համակարգ է, որը փոխանցման համար չի պահանջում SWIFT ցանց[5]:

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան հինգ տարբերակ․

  • ISO 9362:1987, 1987 թվականից, հետ է կանչվել[6],
  • ISO 9362:1994, 1994 թվականից, հետ է կանչվել[7],
  • ISO 9362:2009, 2009 թվականից, հետ է կանչվել[8],
  • ISO 9362:2014, 2014 թվականից, հետ է կանչվել[9],
  • ISO 9362:2022, 2022 թվականից, վավեր է[10]:

ISO 9362-ը սահմանված է SWIFT-ի կողմից 1975 թվականի շուրջ ստեղծված արդյունաբերական ստանդարտի վրա։

Կառուցվածք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

SWIFT կոդը բաղկացած է 8 կամ 11 նիշից, որոնք կազմված են հետևյալ հատվածներից[11].

  • 4 տառ՝ ինստիտուտի կոդ կամ բանկի կոդ։
  • 2 տառ՝ ISO 3166-1 ալֆա-2 երկրի կոդ (բացառությամբ, SWIFT-ը Կոսովոյի Հանրապետությանը տրամադրել է XK կոդը, որը չունի ISO 3166-1 երկրի կոդ)
  • 2 տառ կամ թվանշան՝ գտնվելու վայրի կոդ
    • եթե երկրորդ նիշը "0" է, ապա այն սովորաբար թեստային բիզնեսի նույնականացման կոդ է, ի տարբերություն գործող ցանցում օգտագործվող բիզնեսի նույնականացման կոդի․
    • եթե երկրորդ նիշը "1" է, ապա այն նշանակում է SWIFT ցանցի պասիվ մասնակից։
    • եթե երկրորդ նիշը "2" է, ապա այն սովորաբար ցույց է տալիս հակադարձ վճարման բիզնեսի նույնականացման կոդ, որտեղ հաղորդագրության համար վճարում է ստացողը, ի տարբերություն առավել տարածված եղանակի, երբ հաղորդագրության համար վճարում է ուղարկողը։
  • 3 տառ կամ թվանշան՝ մասնաճյուղի կոդ, կամընտրական է ('XXX'՝ գլխավոր գրասենյակի համար)։

Երբ տրվում է ութանիշ կոդ, կարելի է ենթադրել, որ այն վերաբերում է գլխավոր գրասենյակին։

SWIFT ստանդարտները, որը Համաշխարհային միջբանկային ֆինանսական հեռահաղորդակցության ընկերության ստորաբաժանումն է, զբաղվում է այս կոդերի գրանցմամբ։ Քանի որ SWIFT-ն ի սկզբանե ներդրել է այն, ինչը հետագայում ստանդարտացվել է որպես բիզնեսի նույնականացման կոդեր, դրանք դեռ հաճախ անվանում են SWIFT հասցեներ կամ կոդեր։

ISO 9362-ի 2009 թվականի թարմացումը ընդլայնեց շրջանակը՝ ներառելով ոչ ֆինանսական հաստատությունները. մինչ այդ BIC-ը սովորաբար ընկալվում էր որպես Բանկի նույնականացման կոդի հապավում։

Գոյություն ունի ավելի քան 7500 "գործող" կոդ (SWIFT ցանցին ակտիվորեն միացված գործընկերների համար) և մոտավորապես 10000 լրացուցիչ բիզնեսի նույնականացման կոդեր, որոնք կարող են օգտագործվել ձեռքով գործարքների համար։

Օրինակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Deutsche Bank-ը միջազգային բանկ է, որի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։ Դրա հիմնական գրասենյակի SWIFT կոդն է DEUTDEFF[12]․

  • DEUT՝ ներկայացնում է Deutsche Bank-ը,
  • DE՝ Գերմանիայի կոդն է,
  • FF՝ Ֆրանկֆուրտի կոդն է։

Deutsche Bank-ը օգտագործում է 11 նիշից բաղկացած երկարացված կոդեր և որոշ մասնաճյուղերի կամ մշակումների բաժինների համար նշանակում է առանձին երկարացված կոդեր։ Սա թույլ է տալիս վճարումը ուղարկել կոնկրետ գրասենյակ։ Օրինակ՝ DEUTDEFF500 նշանակում է Deutsche Bank-ի մասնաճյուղ Բադ Հոմբուրգում։

Nedbank-ը հարավաֆրիկյան բանկ է, որի գլխամասը գտնվում է Յոհաննեսբուրգում։ Դրա հիմնական գրասենյակի SWIFT կոդն է NEDSZAJJ[13]․

  • NEDS՝ ներկայացնում է Nedbank-ը,
  • ZA՝ Հարավային Աֆրիկայի կոդն է,
  • JJ՝ Յոհաննեսբուրգի կոդն է։

Nedbank-ը չի օգտագործում 11 նիշանոց երկարացված կոդ, և բոլոր SWIFT փոխանցումները ուղարկվում են հիմնական գրասենյակ՝ մշակումների համար։ Այն փոխանցման ինտերֆեյսների դեպքում, որոնք պահանջում են 11 նիշանոց կոդ, պետք է օգտագործել NEDSZAJJXXX։

Danske Bank-ը դանիական բանկ է, որի գլխամասը Կոպենհագենում է։ Դրա հիմնական գրասենյակի SWIFT կոդն է DABADKKK[14]․

  • DABA՝ ներկայացնում է Danske Bank-ը,
  • DK՝ Դանիայի կոդն է,
  • KK՝ Կոպենհագենի կոդն է։

UniCredit Banca-ն իտալական բանկ է, որի գլխամասը Միլանում է։ Դրա հիմնական գրասենյակի SWIFT կոդն է UNCRITMM[15]․

  • UNCR՝ ներկայացնում է UniCredit Banca-ն,
  • IT՝ Իտալիայի կոդն է,
  • MM՝ Միլանի կոդն է։

Dah Sing Bank-ը Հոնկոնգում հիմնված բանկ է, որը և ունի հինգ մասնաճյուղ մայրցամաքային Չինաստանում (հիմնական մասնաճյուղը՝ Շենժենում)։ Շանհայի մասնաճյուղի SWIFT կոդն է DSBACNBXSHA[16]․

  • DSBA՝ ներկայացնում է Dah Sing Bank-ը,
  • CN՝ Չինաստանի կոդն է,
  • BXSHA՝ Շանհայի կոդն է։

Այն օգտագործում է 11 նիշանոց երկարացված կոդ, իսկ SHA-ն ցույց է տալիս Շանհայի մասնաճյուղը։

BDO Unibank-ը ամենամեծ բանկն է Ֆիլիպիններում, իսկ գլխամասը Մակատիում է[17]։ Բանկի SWIFT կոդն է BNORPHMM։ BDO-ի բոլոր մասնաճյուղերն ունեն նույն SWIFT կոդը։

  • BNOR՝ ներկայացնում է BDO Unibank-ը,
  • PH՝ Ֆիլիպինների կոդն է,
  • MM՝ Մանիլայի մետրոյի կոդն է, որի մի մասն է Մակատին։


Անցյալում SEPA կամ եվրոյով վճարումների միասնական տարածքում փոխանցումները պահանջում էին և՛ BIC, և՛ IBAN։ Սակայն 2016-02-01-ից հետո միայն IBAN-ն է անհրաժեշտ (Եվրամիություն և որոշ այլ երկրներ)[18]։

Միջազգային փոխանցումները Հայաստանի բանկերում իրականացվում են արտասահմանյան բանկերում ունեցած թղթակցային հաշիվների միջոցով` հիմնականում SWIFT հեռահաղորդակցման համակարգով: Հայաստանի Հանրապետության այն բանկերը, որոնք չունեն թղթակցային հարաբերություններ արտասահմանյան բանկերի հետ, իրենց արտասահմանյան վճարումներն իրականացնում են վերոհիշյալ բանկերի միջոցով` օգտագործելով վերջիններիս արտարժութային հաշիվները արտասահմանյան բանկերում: Տնտեսվարող սուբյեկտների միջազգային փոխանցումները հիմնականում կատարվում են ավանդական բանկային փոխանցումների միջոցով, մինչդեռ ֆիզիկական անձանց փոխանցումները արտասահման և արտասահմանից ստացումները հիմնականում կատարվում են Հայաստանի Հանրապետությունում ներկայումս լայն տարածում գտած առանց հաշվի բացման դրամական (փողային) փոխանցումների իրականացման մի շարք համակարգերի միջոցով[19]:

Օգտագործում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բիզնեսի նույնականացուցման կոդերը հիմնականում օգտագործվում են ֆինանսական և ոչ ֆինանսական հաստատությունները նույնականացնելու համար, որոնք ներառում են մեկ կամ մի քանի հաստատությունների միջև գործարքների ցիկլում առօրյա գործարար գործարքներ[20]:

Օրինակ՝ SWIFT հաղորդագրություններում այս կոդերը ներդրված են հաղորդագրությունների մեջ: Դիտարկենք MT103 դրամական փոխանցման հաղորդագրության տեսակը, այստեղ մենք կարող ենք գտնել բիզնեսի նույնականացուցման կոդերը տարբեր պիտակների ներքո, ինչպիսիք են՝ 50a (պատվիրատու հաճախորդ), 56a (միջնորդ), 57a (հաստատության հետ հաշիվ) և այլն:

Տես նաև

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «ISO 9362:2014». ISO. 2020 թ․ փետրվարի 28. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 28-ին.
  2. ↑ «SWIFT - SwiftRef Factsheet BICPlus, June 2017». swift.com. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
  3. ↑ «Solutions to meet any financial industry challenge». SWIFT - The global provider of secure financial messaging services.
  4. ↑ «ISO 9362:1994». ISO. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 28-ին.
  5. ↑ «Deutsche Bundesbank - Unbarer Zahlungsverkehr» (գերմաներեն). Bundesbank.de. 2013 թ․ հունվարի 15. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մայիսի 8-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 1-ին.
  6. ↑ «ISO 9362:1987». ISO (անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
  7. ↑ «ISO 9362:1994». ISO (անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
  8. ↑ «ISO 9362:2009». ISO (անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
  9. ↑ «ISO 9362:2014». ISO (անգլերեն). 2020 թ․ փետրվարի 28. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
  10. ↑ «ISO 9362:2022». ISO (անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
  11. ↑ «What is a SWIFT Code? | Tipalti». tipalti.com (ամերիկյան անգլերեն). 2021 թ․ դեկտեմբերի 30. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
  12. ↑ «Deutsche Bank SWIFT codes in Germany». Wise (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
  13. ↑ «NEDSZAJJ XXX BIC / SWIFT Code - NEDBANK LIMITED South Africa». Wise (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
  14. ↑ «DABADKKK XXX BIC / SWIFT Code - DANSKE BANK A/S Denmark». Wise (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
  15. ↑ «UNCRITMM XXX BIC / SWIFT Code - UNICREDIT S.P.A. Italy». Wise (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
  16. ↑ «DSBACNBX XXX BIC / SWIFT Code - DAH SING BANK (CHINA) LIMITED China». Wise (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
  17. ↑ «BDO Unibank SWIFT codes in the Philippines». Wise (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
  18. ↑ «Full SEPA (Single Euro Payments Area) Migration - Frequently Asked Questions». European Commission - European Commission. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին.
  19. ↑ www.cba.am https://www.cba.am/am/sitepages/pspsremittancesystems.aspx. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 1-ին. {{cite web}}: Missing or empty |title= (օգնություն)
  20. ↑ «https://www.swift.com/ru/node/301371». {{cite web}}: External link in |title= (օգնություն)

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=ISO_9362&oldid=10301074» էջից