Edward Said
Edward William Said (1. november 1935–25. september 2003) var ein palestinsk-amerikansk litteraturhistorikar. Han var professor i engelsk og samanlikande litteratur ved Columbia University. Innan akademia er han kjend som ein av grunnleggarane av post-kolonialistisk tenking, og omdefinerte omgrepet «orientalisme».[1] Ved sida av det akademiske arbeidet sitt er Said særs kjend som ein sterk forkjempar for ein palestinsk stat.[2]
Liv og virke
[endre | endre wikiteksten]Said var fødd i Jerusalem i Palestinamandatet og voks opp i Kairo i Egypt. Han flytta til USA der han budde mesteparten av livet sitt som amerikansk statsborgar.
Han gjekk ut frå Princeton University i 1957 og tok doktorgrad i engelsk litteratur ved Harvard University i 1964.[2] Dei viktigaste påverknadane hans var Antonio Gramsci, Frantz Fanon, Aimé Césaire, Michel Foucault og Theodor W. Adorno.[3]
Han underviste i 40 år ved Columbia University i New York der han blei professor i 1977.[4] Said kjempa lenge for palestinarane og kritiserte stadig Israels okkupasjon av de palestinske områda. Han var medlem av det palestinske eksilparlamentet i 14 år til han valde å trekkje seg attende i 1993.[5][6] Said var òg kritisk til Yassir Arafat og dei kompromissa han hadde vore med på gjennom Osloavtalen.
Said døydd 67 år gammal i New York etter ein tolv år lang kamp mot kronisk lymfatisk leukemi.[5] Han etterlet seg kona si Mariam C. Said,[7] sonen Wadie Said og dottera Najla Said.[8][9][10] Said er gravlagd i Protestant Cemetery i Broumana i Jabal Lubnan i Libanon.[11][12][13]
Musikk
[endre | endre wikiteksten]Edward Said var også ein dyktig pianist, verka som musikkritikar for The Nation, og skreiv fire bøker om musikk: Musical Elaborations (1991); Parallels and Paradoxes: Explorations in Music and Society (2002), with Daniel Barenboim as co-author; On Late Style: Music and Literature Against the Grain (2006) og Music at the Limits (2007).[14][15]
I 1999 grunnla Said og Daniel Barenboim West-Eastern Divan Orchestra, sett saman av unge israelske, palestinske og arabiske musikarar. Dei grunnla også The Barenboim–Said Foundation i Sevilla for å utvikla utdanning gjennom musikk-prosjekt..[16]
Prisar og utmerkingar
[endre | endre wikiteksten]I tillegg til ærestilvisingar, medlemskap og gjesteroller ved ulike organisasjonar over heile verda blei Edward Said tildelt eit tjuetals æresgrader gjennom karrieren sin.[17] Nokre av utmerkingane hans var:
- Bowdoin Prize frå Harvard University.
- Lionel Trilling Book Award to gonger, fyrst ved den fyrste utdelinga av prisen i 1976 for Beginnings: Intention and Method (1974).
- Wellek Prize of the American Comparative Literature Association
- Den fyrste Spinoza Lens-prisen.[18]
- Lannan Literary Award for Lifetime Achievement i 2001
- Fyrstinnen av Asturias-prisen for Concord i 2002 (delt med Daniel Barenboim).
- Sultan Owais-prisen (for kulturelle & vitskaplege vinstar, 1996–1997), som fyrste amerikanske statsborgar.[19]
- Sjølvbiografien Out of Place (1999)[20] blei tildelt tre prisar, New Yorker sin Book Award for Non-Fiction 1999; Anisfield-Wolf Book Award for Non-Fiction 2000 og Morton Dauwen Zabel Award in Literature.[17]
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ Peck, David D., red. (2008), «Orientalism», The Oxford Encyclopedia of the Modern World (Oxford University Press)
- 1 2 «Edward Said». Encyclopædia Britannica. Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. 16. februar 2023. Henta 17. desember 2023.
- ↑ Ian Buchanan, red. (2010). «Said, Edward». A Dictionary of Critical Theory. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-953291-9.
- ↑ LA Jews For Peace, The Question of Palestine by Edward Saïd. (1997) Books on the Israel–Palestinian Conflict – Annotated Bibliography. Vitja 3. januar 2010.
- 1 2 Bernstein, Richard (26 September 2003). «Edward W. Said, Literary Critic and Advocate for Palestinian Independence, Dies at 67». The New York Times. s. 23. Arkivert frå originalen 20 May 2012. Henta 6 June 2013.
- ↑ Andrew N. Rubin,"Edward W. Said", Arab Studies Quarterly, Fall 2004: p. 1. Vitja 5. januar 2010.
- ↑ Saeed, Saeed (1. april 2019). «Life beyond Edward: how Mariam Said is carving her own legacy». The National (på engelsk). Henta 27. desember 2023.
- ↑ Ruthven, Malise (26 September 2003). «Obituary: Edward Said». The Guardian. Arkivert frå originalen 14 January 2023. Henta 6 June 2013.
- ↑ «Columbia Community Mourns Passing of Edward Said, Beloved and Esteemed University Professor». Office of Public Affairs. Columbia News. Columbia University. 26 September 2003. Arkivert frå originalen 2 October 2003. Henta 6 June 2013.
- ↑ Feeney, Mark (26 September 2003). «Edward Said, critic, scholar, Palestinian advocate; at 67». The Boston Globe. Arkivert frå originalen 7 April 2022. Henta 6 June 2013.
- ↑ «Edward Said to be buried in Lebanon». Al Jazeera (på engelsk). 2 October 2003. Henta 27. desember 2023.
- ↑ «Ashes of Edward Said Buried in Lebanon». Tehran Times (på engelsk). 1. november 2003. Henta 27. desember 2023.
- ↑ «Said to be buried in Lebanon». DAWN.COM (på engelsk). 3. oktober 2003. Henta 27. desember 2023.
- ↑ Ranjan Ghosh (2009), Edward Said and the Literary, Social, and Political World, New York: Routledge, s. 22
- ↑ Columbia University Press, Music at the Limits by Edward W. Saïd. Vitja 5. januar 2010.
- ↑ Barenboim–Saïd Foundation, official website Arkivert 27. oktober 2009 ved Wayback Machine., Barenboim-Said.org. Vitja 4. januar 2010.
- 1 2 «Edward Said», The English Pen World Atlas, arkivert frå originalen 27. juli 2011, henta 3. januar 2010
- ↑ Spinozalens, Internationale Spinozaprijs Laureates Arkivert 5. august 2008 ved Wayback Machine.. Vitja 3. januar 2010.
- ↑ Columbia University Press, "About the Author", Humanism and Democratic Criticism, 2004.
- ↑ Said, Edward W. (1999). Out of Place. Vintage Books, NY.