Thor

Thor
	bóg burzy i piorunów, sił witalnych, rolnictwa patron ogniska domowego i małżeństwa
	; Thor walczący z gigantami; (Mårten Eskil Winge, 1872)
Inne imiona	Donar, Thunor, Thuner, Thunar
Występowanie	Mitologia nordycka i germańska
Atrybuty	Młot Mjølner, ruda broda, magiczny pas i żelazne rękawice, zaprzęg, dąb
Siedziba	Bilskirnir
Teren kultu	Skandynawia, Germania
Odpowiednik	*Perkʷūnos (praindoeuropejski); Perkun (bałtyjski); Perun (słowiański); Zeus (grecki); Jowisz (rzymski); Pardźanja (wedyjski); Purginepaz (mordwiński)
	Rodzina
Ojciec	Odyn
Matka	Jörð
Żona	Sif
Dzieci	Modi (śmiały); Magni (silny); Thrud (siła)
	Multimedia w Wikimedia Commons

Thor (ze staronord. Þórr, grom)^[2] – jeden z głównych bogów nordyckich z dynastii Azów (syn Odyna i Jörð, małżonek Sif), odpowiednik południowogermańskiego Donara, bóg burzy i piorunów, sił witalnych^[3]^[4], rolnictwa (jako sprowadzający deszcz odpowiedzialny za urodzaj). Patronował także małżeństwu i ognisku domowemu^[5].

Thora uznawano za bardziej przychylnego ludziom niż Odyn – równie gwałtownego, ale mniej tajemniczego. Przedstawiano go zwykle z długą, rudą brodą oraz młotem^[3]^[6] Mjöllnirem (symbolem jego siły) w ręku^[5]. Drzewem poświęconym Thorowi był dąb. Podróżował rydwanem zaprzężonym w kozły, Tanngrisnir i Tanngnjóstr. Nie był tak przebiegły jak Odyn i zdarzało mu się wpaść w pułapkę (przykładem tego jest słynna przygoda Thora w gościnie u króla Utgardu, olbrzyma zwanego Skirnirem), ostatecznie jednak zawsze zwyciężał.

W czasie zmierzchu bogów Thor zabija węża Midgardu, wielkiego Jormunganda, lecz zginie zatruty jego jadem^[7].

Od jego imienia pochodzi nazwa czwartku (jako „dzień Thora”) w języku duńskim, norweskim i szwedzkim (torsdag), farerskim (hósdagur/tórsdagur), fińskim (torstai), niderlandzkim (donderdag), niemieckim (Donnerstag) oraz staroangielskim (Þunresdæg) i współczesnym angielskim (Thursday)^[8]^[9].

Przypisy

↑ Magdalena Turowska-Rawicz, Robert Sypek, Mitologie świata - Ludy Skandynawskie, Tom 12, Wydawnictwo; Rzeczpospolita S.A., Warszawa 2007, str. 50-51
↑ M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 1, IW PAX, Warszawa 1988, s. 134.
↑ ^a ^b J. Sowińska, Tajemniczy świat mitologii nordyckiej – od powstania świata do zmierzchu bogów, „Zeszyty Naukowe Ruchu Studenckiego”, 1, 2016, s. 107-108.
↑ M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 1, IW PAX, Warszawa 1988, s. 136.
↑ ^a ^b M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 2, IW PAX, Warszawa 1994, s. 111.
↑ M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 2, IW PAX, Warszawa 1994, s. 77.
↑ SylviaS. Browne SylviaS., LindsayL. Harrison LindsayL., End Of Days: Predictions and prophecies about the end of the world, Hachette UK, 2010, ISBN 978-0-7481-1892-2 .
↑ J. Sowińska, Tajemniczy świat mitologii nordyckiej – od powstania świata do zmierzchu bogów, „Zeszyty Naukowe Ruchu Studenckiego”, 1, 2016, s. 108.
↑ Thursday [online], Online Etymology Dictionary [dostęp 2017-11-18] (ang.).

Bibliografia

Thor, [w:] W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Świat Książki, Warszawa 2000, s. 604.

Linki zewnętrzne

Scott A. Mellor, The myth of Thor's journey to the land of giants (ang.), kanał „TED-Ed” na YouTube, 22 lutego 2018 [dostęp 2024-10-05].

[1] Magdalena Turowska-Rawicz, Robert Sypek, Mitologie świata - Ludy Skandynawskie, Tom 12, Wydawnictwo; Rzeczpospolita S.A., Warszawa 2007, str. 50-51

[2] M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 1, IW PAX, Warszawa 1988, s. 134.

[rsawl.awl.edu.pl-3] J. Sowińska, Tajemniczy świat mitologii nordyckiej – od powstania świata do zmierzchu bogów, „Zeszyty Naukowe Ruchu Studenckiego”, 1, 2016, s. 107-108.

[4] M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 1, IW PAX, Warszawa 1988, s. 136.

[M._Eliade,_1994-5] M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 2, IW PAX, Warszawa 1994, s. 111.

[6] M. Eliade, Historia wierzeń i idei religijnych, t. 2, IW PAX, Warszawa 1994, s. 77.

[7] SylviaS. Browne SylviaS., LindsayL. Harrison LindsayL., End Of Days: Predictions and prophecies about the end of the world, Hachette UK, 2010, ISBN 978-0-7481-1892-2 .

[8] J. Sowińska, Tajemniczy świat mitologii nordyckiej – od powstania świata do zmierzchu bogów, „Zeszyty Naukowe Ruchu Studenckiego”, 1, 2016, s. 108.

[9] Thursday [online], Online Etymology Dictionary [dostęp 2017-11-18] (ang.).

[1]