2002
| Binyıllar: | 3. binyıl |
|---|---|
| Yüzyıllar: | |
| Onyıllar: | |
| Yıllar: |
| Miladi | 2002 MMII |
| Ab urbe condita | 2755 |
| Asur | 6752 |
| Bahâî | 158 – 159 |
| Bengal | 1409 |
| Berberi | 2952 |
| Birmanya | 1364 |
| Bizans | 7510 – 7511 |
| Budist | 2546 |
| Discordian | 3168 |
| Ermeni | 1451 ԹՎ ՌՆԾԱ |
| Etiyopya | 1994 – 1995 |
| Fransız cumhuriyetçi | 210 – 211 |
| Hicrî | 1422 – 1423 |
| Hint | |
| - Kali Yuga | 5103 – 5104 |
| - Shaka Samvat | 1924 – 1925 |
| - Vikram Samvat | 2058 – 2059 |
| Holosen takvimi | 12002 |
| İbrani | 5762 – 5763 |
| İran | 1380 – 1 BP – MÖ 1381 BP |
| Juche | 91 |
| Kıpti | 1718 – 1719 |
| Kore | 4335 |
| Tayland güneş | 2545 |
| Unix zaman | 1009843200 – 1041379199 |
2002 (MMII) salı günü başlayan yıl. Uluslararası Ekoturizm Yılı ve Uluslararası Dağlar Yılı olarak belirlenmiştir.[1][2]
Olaylar
[değiştir | kaynağı değiştir]Ocak
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 Ocak
- 15 Ocak - Filipinler ve ABD güçleri, Mindanao bölgesindeki cihatçı gruplara karşı geniş çaplı bir harekât başlattı.[6]
- 17 Ocak - Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Nyiragongo Dağının patlamasıyla tahminen 400 bin kişi yerinden oldu.[7]
- 18 Ocak - Sierra Leone İç Savaşı, Devrimci Birleşik Cephe'nin hükûmet güçleri tarafından yenilmesiyle sona erdi.[8]
- 29 Ocak - Amerikan başkanı George W. Bush, Birliğin Durumu konuşmasında İran, Irak ve Kuzey Kore'yi Şer ekseni olarak tanımladı.[9]
Şubat
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 3 Şubat - Afyonkarahisar'da 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Merkez üssü Sultandağı ilçesi olan depremde 43 kişi öldü, 318 kişi yaralandı.[10][11]
- 5 Şubat - NASA, Kaşifler Programı kapsamında Reuven Ramaty Yüksek Enerjili Güneş Spektroskopik Görüntüleyicisini fırlattı.[12]
- 6 Şubat - İngiliz Milletler Topluluğu Kraliçesi II. Elizabeth, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda tahtlarına çıkışının 50. yılını Altın Jübile'yle kutladı.[13]
- 8-24 Şubat - 2002 Kış Olimpiyatları Utah, Salt Lake City'de düzenlendi.[14]
- 11 Şubat - Birçok Müslüman ülke, Newsweek International dergisinin Muhammed'i tasvir eden sayısını yasakladı.(275)
- 11 Şubat - Katolik Kilisesi'nin, Rusya'da dört yeni piskoposluk kurması Rus Ortodoks Kilisesi'nin tepkisini çekti.[15]
- 12 Şubat - Yugoslavya'nın eski cumhurbaşkanı Slobodan Milošević'in davası, Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde başladı.[16]
- 12 Şubat - Çocuk askerlerin kullanımına karşı uluslararası bir anlaşma olan Çocukların Silahlı Çatışmalara Katılımına İlişkin İsteğe Bağlı Protokol yürürlüğe girdi.[17]
- 14 Şubat - Bahreyn'de anayasal monarşi ilan edildi ve Bahreyn Krallığı adını aldı.
- 19 Şubat - NASA'nın 2001 Mars Odyssey uzay aracı, termal emisyon görüntüleme sistemini kullanarak Mars yüzeyinin haritasını çıkarmaya başladı.[18]
- 22 Şubat - UNITA gerilla lideri Jonas Savimbi, Angola'nın Moxico Bölgesinde Angola devlet başkanı José Eduardo dos Santos liderliğindeki hükûmet askerlerine karşı çıkan çatışmalarda öldürüldü.[19] Ölümü, 4 Nisan'da Angola İç Savaşı'nın sona ermesine yol açtı.[20]
- 23 Şubat - Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri, başkan adayı Íngrid Betancourt'u kaçırarak altı yıl boyunca esir tuttu.[21]
- 23 Şubat - Sri Lanka Hükûmeti ile Tamil İlam Kurtuluş Kaplanları (LTTE) arasında ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi.[22]
- 27 Şubat - Hindistan'ın Godhra kenti yakınlarında kalabalık bir trene düzenlenen saldırıda 60 Hindu hacının öldürülmesinin ardından, saldırıdan Müslümanları sorumlu tutan Hindu kalabalık Gujarat'ta Müslüman mahallelerine ve köylerine saldırdı. Ülkenin tarihindeki en kanlı katliamlardan biri kabul edilen Gulbarg olaylarında 69 kişi yaşamını kaybetti.[23]
Mart
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 Mart - Envisat çevre uydusu, çevresel değişimle ilgili bilgilerin kaydedilmesi amacıyla fırlatıldı.[24]
- 2-10 Mart - Afgan ve koalisyon birlikleri, ülkenin güneydoğu kesimindeki Gardez dağları yakınlarındaki Şah-ı Kot Vadisi'nde El-Kaide ve Taliban'a karşı o zamana kadarki en büyük operasyon olan Anaconda Operasyonunu gerçekleştirdi.[25]
- 3 Mart - İsviçre'de yapılan referandum sonucunda, yüzde 54.6 oy oranı ile uzun süredir devam eden tarafsızlık ve izolasyonculuk geleneğine son verilerek Birleşmiş Milletler'e katılma kararı onaylandı.[26],
- 25 Mart - Afganistan'ın Nahrin kentinde 6.1 Mw büyüklüğünde bir deprem meydana geldi, 800 kişi öldü ve 10.000 kişi evsiz kaldı.[27]
- 25 Mart - Çin'in Shenzhou-3 (Şıncou-3) adlı insansız uzay aracı fırlatıldı.
- 27 Mart - Fransa'nın başkenti Paris yakınlarındaki Nanterre banliyösünde, Belediye Başkanlığı binasında bir kişinin makineli tüfekle ateş açması sonucu 8 kişi öldü.[28]
- 27 Mart - Filistinli bir intihar bombacısı İsrail'in Netanya kentindeki bir otelde 30 kişiyi öldürdü ve 140 kişiyi yaraladı,[29] iki gün sonra Batı Şeria'da büyük ölçekli bir terörle mücadele operasyonu olan Savunma Kalkanı Operasyonu'nu tetikledi.[30]
Nisan
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 1 Nisan - Hasan Muhammed Nur Şatigadud tarafından Somali'de özerk bir bölge olarak Güney Batı Somali Devleti kuruldu.[31]
- 1 Nisan - İsrail güçleri Cenin mülteci kampındaki Filistinli militanlara saldırdı.[32]
- 2 Nisan - İsrail güçleri, militanların sığındığı Beytüllahim'deki Doğuş Kilisesi'ni kuşattı. Kuşatma 38 gün sürdü.[33]
- 3-8 Nisan - İsrail güçleri Filistin'in Nablus şehrini işgal etti.[34]
- 4 Nisan - Angola İç Savaşı'nı sona erdirmek için bir barış anlaşması yapıldı.[35]
- 5 Nisan - İndica pirincinin genom dizimi yayınlandı.[36]
- 9 Nisan - Ana Kraliçe Elizabeth Bowes-Lyon'in Cenazesi Londra'daki Westminster Abbey'de gerçekleşti.
- 11 Nisan - Venezuela'nın başkenti Caracas'ın merkezinde, başkanlık sarayı Miraflores Sarayı yakınlarında Caracas Polisi ile hükûmet yanlısı Bolivarcı Çevreler arasında silahlı çatışma çıktı ve 19 kişi öldü, 127 kişi yaralandı.[37] Askeri yüksek komuta, Başkan Hugo Chávez'in protestolara yanıt olarak Ávila Planı'nı uygulama emrini reddetti ve istifasını istedi.[38] Başkan Chávez daha sonra ordu tarafından tutuklandı.[39][40][41] Chávez'in Küba'ya sığınma talebi reddedildi ve Venezuela mahkemesinde yargılanmasına karar verildi.[42]
- 12 Nisan - Augustin Bizimungu, Ruanda soykırımındaki rolü nedeniyle tutuklandı.[43]
- 14 Nisan - Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chávez, darbe girişiminin ardından iktidara geri döndü.[44]
- 15 Nisan - Air China'nın 129 sefer sayılı uçuşu, Güney Kore, Busan yakınlarında şiddetli yağmur ve sisten dolayı bir yamaca çarptı. Kazada 129 kişi öldü.[45]
- 18 Nisan - Rumen matematikçi Preda Mihăilescu, 158 yıldır çözülememiş olan Katalan varsayımı için bir kanıt oluşturdu.[46]
- 21 Nisan - Fransa cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda, Fransa tarihinde ilk kez aşırı sağcı bir lider olarak Jean-Marie Le Pen ikinci olarak ikinci tura kalırken, 1974 seçimlerinden bu yana ilk kez bir sosyalist aday ikinci tura kalamadı. 5 Mayıs tarihinde yapılan ikinci turda mevcut cumhurbaşkanı Jacques Chirac, yüzde 82 gibi rekor bir oyla tekrar cumhurbaşkanı seçildi.
- 25 Nisan - Güney Afrikalı Mark Shuttleworth, Soyuz TM-34 görevi kapsamında Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatılarak, ilk Afrikalı uzay turisti oldu.[47]
- 26 Nisan - Almanya'nın Erfurt kentinde, okuldan atılan bir öğrenci okulda 16 kişiyi öldürdü ve intihar etti.[48]
Mayıs
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2 Mayıs - Bojayá'da, Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri ile Kolombiya Birleşik Öz Savunma Kuvvetleri arasındaki çatışma sırasında bir kiliseye silindir bombası atıldı ve tahminen 119 kişi öldü.[49]
- 4 Mayıs - NASA, Dünya Gözlem Sistemi'nin bir parçası olarak Aqua uydusunu fırlattı.[50]
- 9 Mayıs - Rusya'nın Kaspiysk kentindeki bir askeri geçit töreninde düzenlenen bombalı saldırı sonucu 40'tan fazla kişi öldü.[51]
- 10 Mayıs - Amerikalı FBI ajanı Robert Hanssen casusluktan ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.[52]
- 12 Mayıs - Uzay Mekiğinin Rus eşdeğeri Buran, Baykonur Uzay Üssü'da bir fırtınada parçalandı.[53]
- 14 Mayıs - Militanlar, Cemmu ve Keşmir'deki Kaluchak'ta bir otobüse ve bir Hint ordusu kampına saldırdı, 31 kişiyi öldü.[54]
- 20 Mayıs - Doğu Timor, 2 buçuk yıllık Birleşmiş Milletler yönetimi ve 27 yıllık Endonezya işgalinden sonra bağımsızlığını yeniden kazandı.[55]
- 24 Mayıs - ABD başkanı George W. Bush ve Rusya devlet başkanı Vladimir Putin Moskova'da, 1972 Anti-Balistik Füze Antlaşması ve 1993 START II Antlaşması'nın yerini alacak Stratejik Saldırı Azaltma Antlaşması'nı imzaladılar.[56]
- 25 Mayıs - China Airlines'ın 611 sefer sayılı uçuşunda çalışan bir Boeing 747, parçalanıp Tayvan Boğazı'na düştü. Tüm 225 yolcu ve mürettebat öldü.
- 26 Mayıs - Doğu Asya, Avustralya, Pasifik ve Batı Amerika'da penumbral ay tutulması görüldü. Penumbral ay tutulması, 0.68933'lük bir penumbral büyüklüğe sahipti, umbral büyüklüğü -0.28877 idi ve Lunar Saros 111'in (alçalan düğüm) 66. ay tutulmasıydı.
- 28 Mayıs - NATO-Rusya Konseyi kuruldu.[57]
- 31 Mayıs - Kyoto Protokolü Avrupa Birliği tarafından onaylandı.[58]
- 31 Mayıs - 30 Haziran - 2002 FIFA Dünya Kupası, Güney Kore ve Japonya'da[59] gerçekleşti. Türkiye'nin üçüncü olduğu[60] turnuvada kazanan Brezilya oldu.[61]
Haziran
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 4 Haziran - Halkalı cüce gezegen Quaoar, Palomar Gözlemevi'nde astronomlar Chad Trujillo ve Michael Brown tarafından keşfedildi.[62]
- 4 Haziran - Suriye'de, Asi Nehri üzerindeki Zeyzun Barajı'nın yıkılması sonucunda yüzlerce ev sular altında kaldı, 22 kişi hayatını kaybetti.[63][64]
- 6 Haziran - Tahmini çapı 10 metre olan bir cisim, Akdeniz üzerinde Dünya ile çarpıştı ve havada patladı.[65]
- 10 Haziran
- Güneş'in %99'undan fazlasını kaplayan büyük bir halka şeklindeki güneş tutulması gerçekleşti, en fazla 13 km genişliğindeki dar bir yolda gözlemciler için dramatik bir manzara yarattı; maksimum tutulma noktasında sadece 23 saniye sürdü. Avustralasya, Pasifik ve Meksika kıyılarında görüldü ve Solar Saros 137'nin 35. güneş tutulmasıydı.
- İki insanın sinir sistemleri arasındaki ilk doğrudan elektronik iletişim deneyi, Birleşik Krallık'ta Kevin Warwick tarafından gerçekleştirildi.[66]
- 13 Haziran - Afganistan, resmi adını Afganistan Geçici İslam Devleti olarak değiştirdi.[67][68]
- 13 Haziran - ABD, Rusya ile imzalanan Balistik Füze Karşıtı Anlaşmadan çekildi.[69]
- 14 Haziran - Rusya, ABD ile imzalanan START II nükleer azaltma anlaşmasından çekildi.[70]
- 22 Haziran - İran'ın kuzeybatı kesimindeki 6,5 Mw büyüklüğünde bir deprem meydana geldi ve 200'den fazla kişi hayatını kaybetti.[71]
- 24 Haziran - Tanzanya'nın Dodoma Bölgesi'nde bir yolcu treni ile bir yük treni çarpıştı ve 281 kişi öldü.[72]
- 25 Haziran - WorldCom skandalı patlak verdi ve Amerika Birleşik Devletleri Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu WorldCom hakkında soruşturma başlattı.[73]
- 29 Haziran - İkinci Yeonpyeong Savaşı: Güney Kore ve Japonya'daki 2002 FIFA Dünya Kupası sırasında, iki Kuzey Kore devriye botu iki Kore arasındaki çekişmeli bir sınırı geçerek İki Güney Koreli Chamsuri sınıfı devriye botuna saldırdı.[74]
- 30 Haziran - 2002 FIFA Dünya Kupası finalinde Brezilya Almanya'yı 2-0 yendi. Ronaldo iki gol attı; Art arda üç Dünya Kupası finaline çıkan ilk oyuncu olan Brezilya'nın kaptanı Cafu, takım adına kupayı kabul etti.[75]
Temmuz
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 Temmuz
- Roma Statüsü yürürlüğe girdi ve Uluslararası Ceza Mahkemesi kuruldu.[76]
- Almanya'nın Überlingen kasabasında bir Rus yolcu jeti ve kargo uçağı çarpıştı, 71 kişi öldü.[77]
- 9 Temmuz - Afrika Birliği Örgütü dağıldı, yerine Afrika Birliği kuruldu.[78]
- 11 Temmuz - İlk sentetik virüs, Stony Brook Üniversitesi'nde başarıyla oluşturulup test edildikten sonra duyuruldu.[79]
- 11 Temmuz - Eski Arjantin cunta lideri Leopoldo Galtieri, Kirli Savaş sırasında 20 solcu gerillanın kaçırılması, işkence görmesi ve öldürülmesi nedeniyle tutuklandı.[80]
- 11 Temmuz - Erken hominid Sahelanthropus'un keşfi duyuruldu.[81]
- 13 Temmuz - Militanlar Cemmu ve Keşmir'deki Qasim Nagar'da saldırı düzenleyerek 29 kişiyi öldürdü.[82]
- 14 Temmuz - Türü nesli tükenme tehlikesine yaklaşırken, esaret altındaki tek baiji yunusu öldü.[83]
- 20 Temmuz - İkinci Sudan İç Savaşı sırasında Machakos Protokolü imzalanarak, barış görüşmeleri ve Güney Sudan'ın olası bağımsızlığı için bir çerçeve oluşturuldu.[84]
- 21 Temmuz - ABD'nin ikinci büyük telekom şirketi olan WorldCom, 3.8 milyar usd'lik muhasebe yolsuzluğu ve ağır borç yükünü kaldıramadığı için, Amerikan tarihinin en büyük iflas başvurusunu yaptı.[85]
- 23-28 Temmuz - 2002 Dünya Gençlik Günü
- 23 Temmuz - El Salvadorlu generaller José Guillermo García ve Carlos Eugenio Vides Casanova, bir Amerikan mahkemesinde işkenceden sorumlu bulundu.[86]
- 25 Temmuz-4 Ağustos - 2002 İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları İngiltere'nin Manchester şehrinde düzenlendi.[87]
- 27 Temmuz - Sknyliv hava gösterisi felaketi: Ukrayna'nın Lviv kenti yakınlarındaki Sknyliv havalimanında düzenlenen akrobasi gösterisi sırasında, bir savaş uçağının seyircilere çarpması sonucu 77 kişi hayatını kaybetti ve 543 kişi yaralandı. Tarihteki en ölümcül hava gösterisi kazası olarak kayıtlara geçti.[88]
Ağustos
[değiştir | kaynağı değiştir]- 19 Ağustos - Çeçen ayrılıkçılar bir Rus Mil Mi-26 helikopterini düşürerek 127 askeri öldürdü. Bu, Rus ordusunun tarihindeki en kötü havacılık felaketiydi.[89]
- 22 Ağustos-4 Eylül - Güney Kore'yi 43 yıldır vuran en güçlü tayfun olan Rusa Tayfunu en az 236 kişinin ölümüne neden oldu.[90][91]
- 26 Ağustos-4 Eylül - Birleşmiş Milletler tarafından sürdürülebilir kalkınmayı tartışmayı amaçlayan 2002 Dünya Zirvesi, Güney Afrika'nın Johannesburg kentinde gerçekleşti.[92]
- 28 Ağustos - EUMETSAT, Meteosat programının bir parçası olarak Meteosat 8 uydusunu fırlattı.[93]
Eylül
[değiştir | kaynağı değiştir]- 10 Eylül - İsviçre, Birleşmiş Milletler'e 190. üye devlet olarak katıldı.[94]
- 14-27 Eylül - Isidore Kasırgası Küba, Yucatán Yarımadası ve Louisiana'yı geçti.[95]
- 19 Eylül - General Robert Guéï, Fildişi Sahili devlet başkanı Laurent Gbagbo'yu devirmek için bir ordu isyanına liderlik etti. İsyan iç savaşın başlamasına neden oldu.[96]
- 21 Eylül-4 Ekim - Lili Kasırgası Küba ve diğer birçok Karayip adasını geçtikten sonra Louisiana'da anakaraya çıktı.[95]
- 25 Eylül - Olası bir bolit etkisi olan Vitim olayı Rusya'nın İrkutsk Oblastı'nda meydana geldi.[97]
- 26 Eylül - Senegal yolcu feribotu MV Le Joola, Gambiya kıyılarında bir fırtınada alabora oldu, kazada 1.863 kişi öldü.[98] Sadece 64 yolcunun hayatta kaldığı kaza, tarihteki barış zamanı yaşanan en kötü denizcilik felaketlerinden biri oldu.
- 27 Eylül - Doğu Timor, Birleşmiş Milletler'e 191. üye devlet olarak kabul edildi.[99] Ayrıca resmi adını "Doğu Timor Demokratik Cumhuriyeti"nden "Timor-Leste Demokratik Cumhuriyeti"ne değiştirdi.
Ekim
[değiştir | kaynağı değiştir]- Ekim - Kalıcı Özgürlük Operasyonu – Afrika Boynuzu: ABD, İslamcı gruplar ve korsanlarla mücadele etmek için Afrika Boynuzu'na asker konuşlandırdı.[100]
- 2 Ekim - Eski Sırp Cumhuriyeti başkanı Biljana Plavšić, Bosna Soykırımındaki rolü nedeniyle insanlığa karşı suçlardan suçlu bulundu.[101]
- 4 Ekim - Sıtma taşıyıcıları Anopheles gambiae ve Plasmodium falciparum'un genom dizilimleri yayınlandı.[102]
- 10 Ekim - Uluslararası Adalet Divanı, Kamerun-Nijerya davasında Kamerun lehine karar verdi.[103]
- 11 Ekim - ABD Kongresi, Irak'ın Birleşmiş Milletler'in kitle imha silahları gerekliliklerine uymaması durumunda Irak'ta askerî harekâtı onayladı.
- 12 Ekim - Endonezya'nın Kuta kentindeki iki gece kulübünde çok sayıda bomba patlatan İslam Cemaati militanları, Endonezya tarihindeki en kötü terör eyleminde 202 kişiyi öldürdü ve 300'den fazla kişiyi yaraladı.[104]
- 15 Ekim - Somali İç Savaşı'nın iki fraksiyonu olan Geçici Ulusal Hükümet ve Puntland hükûmeti arasında barış görüşmelerini başlatan Somali Uzlaşma Konferansı başladı.[105]
- 16 Ekim - Pakistan, Keşmir sorunu nedeniyle Hindistan ile arasındaki gerginliğin azalmaya başlamasıyla sınırdaki birliklerini barış zamanındaki konumlarına çekeceğini açıkladı. Hindistan da, Pakistan sınırındaki birliklerini kısmen geri çekeceğini ancak bu çekilmenin Keşmir'deki sorunlu sınır için geçerli olmayacağını açıkladı.
- 16 Ekim - İskenderiye'de, birçok devlet başkanının katıldığı bir törenle Yeni İskenderiye Kütüphanesi açıldı.[106]
- 17 Ekim - Avrupa Uzay Ajansı INTEGRAL gözlemevini fırlattı.[107]
- 23-25 Ekim - Moskova tiyatro rehine krizi: Çeçen ayrılıkçılar Moskova'daki Nord-Ost tiyatrosunun kontrolünü ele geçirdi ve seyirciyi rehin aldı. Rusların ayrılıkçıları bastırma girişiminin ardından en az 170 kişi öldürüldü.[108]
- 24 Ekim - Önceki üç hafta içinde ABD'nde on kişiyi öldüren DC keskin nişancı saldırılarının failleri tutuklandı.[109]
- 24 Ekim - Bahreyn'de, 1973'ten bu yana ilk Parlamento seçimleri gerçekleştirildi.[110]
- 27 Ekim - Luiz Inácio Lula da Silva, Brezilya Başkanı seçildi.
Kasım
[değiştir | kaynağı değiştir]
- Çin'in Guangdong Eyaletinde Şiddetli akut solunum yolu sendromu (SARS) salgını başladı.[111]
- 3 Kasım - 2002 Denali depremi; Alaska'da 7.9 Mw büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Yerleşim yerlerine uzak gerçekleşmesi nedeniyle, ölüm olmadı.[112](181)
- 7 Kasım - Cebelitarık'ta egemenlik referandumu yapıldı. Halk İspanyol egemenliğini reddetti.[113]
- 8 Kasım - Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Irak'ı silahsızlandırmaya veya "ciddi sonuçlarla" yüzleşmeye zorlayan 1441 sayılı kararı oybirliğiyle kabul etti.[114] Irak, 13 Kasım'daki kararın şartlarını kabul etti.[114]
- 13 Kasım - Yunan petrol tankeri MV Prestige, Galiçya kıyılarında petrol sızdırmaya başladı. 19 Kasım'a kadar devam eden ve İber Yarımadası tarihindeki en kötü çevre felaketi olan sızıntı, 60 bin ton petrolün dökülmesine neden oldu.[115]
- 15 Kasım - Hu Jintao, Çin Komünist Partisi Genel Sekreteri oldu.[116]
- 22 Kasım - NATO'nun Prag Zirvesi'nde, örgüte katılmayı planlayan yedi yeni ülke açıklandı: Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya.[117]
- 25 Kasım - Kıtalararası balistik füzeleri uluslararası düzeyde düzenlemek için Lahey Davranış Kuralları imzalandı.[118]
- 25 Kasım - ABD Başkanı George W. Bush, 1947'de Savunma Bakanlığı'nın kurulmasından bu yana en büyük en büyük hükûmet yeniden yapılanması olan İç Güvenlik Yasası'nı imzalayarak İç Güvenlik Bakanlığı'nı kurdu.[119] Birkaç aylık geçiş döneminin ardından, ertesi yıl faaliyetlerine başladı.
- 28 Kasım - İntihar bombacıları Kenya'nın Mombasa kentinde bir İsrailliye ait bir oteli bombaladı, eşzamanlı olarak karadan havaya füzelerle Arkia İsrail Havayolları'na ait bir charter uçağını düşürme girişimi başarısız oldu.[120]
Aralık
[değiştir | kaynağı değiştir]- 3 Aralık - Burundi hükûmeti, Burundi İç Savaşı'nı sona erdirmek için CNDD-FDD isyancı grubuyla ateşkes imzaladı. Bu ateşkes Şubat 2003'e kadar sürdü.[121]
- 17 Aralık - İkinci Kongo Savaşı'nda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti Geçici Hükûmeti'nin kurulmasını onaylayan bir barış anlaşması yapıldı.[122]
- 17 Aralık - Uluslararası Adalet Divanı, Endonezya ile Malezya arasındaki Ligitan ve Sipadan anlaşmazlığında Malezya lehine karar verdi.[123]
- 23 Aralık - Bir ABD MQ-1 Predator, bir drone ile geleneksel uçak arasındaki ilk savaşta bir Irak MiG-25'i tarafından vuruldu.[124]
- 27 Aralık - Çeçen intihar bombacıları Grozni'deki hükûmet merkezine saldırdı ve 70'ten fazla kişiyi öldürdü.[51]
- 27 Aralık - Kenya tarihindeki ilk özgür seçimlerini gerçekleştirdi ve seçimlerde zaferini ilan eden Ulusal Gökkuşağı Koalisyonu, Kenya Afrika Ulusal Birliği Partisi'ni iktidardan indirdi.[125]
- 29 Aralık - Shenzhou 4 Çin'den fırlatıldı.[126]
- 31 Aralık - Bosna Hersek'teki Birleşmiş Milletler Misyonu sona erdi.[127]
Doğumlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Ocak
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2 Ocak - Abdullah Kadimbeyli, Azerbaycanlı satranç büyük ustası
- 27 Ocak - Shant Sargsyan, Ermeni satranç büyükustası
Şubat
[değiştir | kaynağı değiştir]- 5 Şubat - Davis Cleveland, Amerikalı oyuncu
Mart
[değiştir | kaynağı değiştir]Nisan
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 16 Nisan - Sadie Sink, Amerikalı oyuncu
- 19 Nisan - Loren Gray, Amerikalı şarkı-söz yazarı ve internet fenomeni
Mayıs
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 18 Mayıs - Alina Zagitova, Rus artistik patenci
- 19 Mayıs - Başar Oktar, Türk artistik buz patenci
- 21 Mayıs - Elena Huelva, İspanyol kanserle mücadele aktivisti (ö. 2023)
Haziran
[değiştir | kaynağı değiştir]Temmuz
[değiştir | kaynağı değiştir]Ağustos
[değiştir | kaynağı değiştir]Eylül
[değiştir | kaynağı değiştir]- 8 Eylül
- Gaten Matarazzo, Amerikalı aktör ve rapçi
- Luka Sučić, Hırvat futbolcu
- 17 Eylül - Zinaida Kupriyanoviç, Beyaz Rusyalı şarkıcı
- 27 Eylül - Jenna Ortega, Amerikalı oyuncu ve internet ünlüsü
- 30 Eylül - Maddie Ziegler, Amerikalı oyuncu ve model
Ekim
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 6 Ekim - Cleopatra Stratan, Moldovalı şarkıcı
- 23 Ekim - Ningning, Çinli şarkıcı
- 31 Ekim - Ansu Fati, İspanyol futbolcu
Ekim
[değiştir | kaynağı değiştir]Kasım
[değiştir | kaynağı değiştir]Aralık
[değiştir | kaynağı değiştir]- 17 Aralık - Stefania Liberakakis, Yunan-Hollandalı şarkıcı ve oyuncu
- 23 Aralık - Finn Wolfhard, Kanadalı oyuncu ve müzisyen
Ölümler
[değiştir | kaynağı değiştir]Ocak-Şubat
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 8 Ocak - Aleksandr Prohorov, Sovyet-Rus Nobel ödüllü fizikçi (d. 1916)
- 12 Ocak - Cyrus Vance, Amerikalı politikacı, 59. Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı (d. 1917)
- 13 Ocak - Ted Demme, Amerikalı yönetmen ve yapımcı (d. 1963)
- 17 Ocak - Camilo José Cela, İspanyol yazar (d. 1916)
- 19 Ocak
- Martti Miettunen, 2. Finlandiya Başbakanı (d. 1907)
- Vavá, Brezilyalı futbolcu (d. 1934)
- 23 Ocak
- Pierre Bourdieu, Fransız sosyolog, antropolog ve yazar (d. 1930)
- Robert Nozick, Amerikalı filozof (d. 1938)
- 28 Ocak - Astrid Lindgren, İsveçli çocuk kitabı yazarı (d. 1907)
- 30 Ocak - Inge Morath, Avusturyalı fotoğrafçı (d. 1923)
- 31 Ocak - Evelyn Scott, Amerikalı oyuncu (d. 1915)
- 1 Şubat
Margaret - Hildegard Knef, Alman oyuncu (d. 1925)
- Daniel Pearl, Amerikalı gazeteci (d. 1963)
- 4 Şubat
- Agatha Barbara, 3. Malta Devlet Başkanı (d. 1923)
- Sigvard Bernadotte, İsveçli prens ve endüstriyel tasarımcı (d. 1907)
- 6 Şubat -
- Max Perutz, Avusturya doğumlu Nobel ödüllü moleküler biyolog (d. 1914)
- Sırrı Erinç, Türk Coğrafyacı (d. 1918)
- 8 Şubat - Zizinho, Brezilyalı futbolcu (d. 1921)
- 9 Şubat - Margaret (Snowdon kontesi) (d. 1930)
- 10 Şubat - Traudl Junge, Alman Adolf Hitler'in özel sekreteri (d. 1920)
- 12 Şubat - John Eriksen, Danimarkalı futbolcu (d. 1957)
- 13 Şubat - Waylon Jennings, Amerikalı şarkıcı (d. 1937)
- 14 Şubat - Nándor Hidegkuti, Macar futbolcu (d. 1922)
- 19 Şubat - Sylvia Rivera, Amerikalı transseksüel aktivist (d. 1951)
Chuck Jones - 22 Şubat - Chuck Jones, Amerikalı animatör (d. 1912)
- 26 Şubat - Lawrence Tierney, Amerikalı aktör (d. 1919)
- 27 Şubat - Spike Milligan, İrlanda asıllı İngiliz komedyen (d. 1918)
.jpg)
Mart-Nisan
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 11 Mart - James Tobin, Nobel ödüllü Amerikan ekonomist (d. 1918)
- 12 Mart - Spiros Kiprianu, 2. Kıbrıs Devlet Başkanı (d. 1932)
- 13 Mart - Hans-Georg Gadamer, Alman filozof (d. 1900)
- 20 Mart - İbnü'l-Hattâb, Arap savaşçı (d. 1969)
- 24 Mart - César Milstein, Arjantinli Nobel ödüllü biyokimyacı (d. 1927)
- 27 Mart - Billy Wilder, Polonya asıllı Amerikan yönetmen ve senaryo yazarı (d. 1906)
- 30 Mart - Elizabeth Bowes-Lyon, (d. 1900)
- 1 Nisan - Simo Häyhä, Fin keskin nişancı (d. 1905)
- 5 Nisan - Layne Staley, Ameriikalı şarkıcı (d. 1967)
- 7 Nisan - Atıf Özbilen, Türk yazar (d. 2002)
- 18 Nisan - Thor Heyerdahl, Norveçli kaşif (d. 1914)
- 22 Nisan - Linda Lovelace, Amerikalı pornografik film oyuncusu (d. 1949)
- 25 Nisan - Lisa Lopes, Amerikalı rap sanatçısı (d. 1971)
- 28 Nisan - Ruth Handler, Amerikalı iş insanı (d. 1916)
Mayıs-Haziran
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 5 Mayıs - Hugo Banzer, Bolivyalı asker, 62. ve 75. Bolivya Devlet Başkanı (d. 1926)
- 13 Mayıs - Valeri Lobanovski, Ukraynalı teknik direktör (d. 1939)
- 17 Mayıs - László Kubala, Macar futbolcu (d. 1927)
- 18 Mayıs - Davey Boy Smith, İngiliz güreşçi (d. 1962)
- 20 Mayıs - Stephen Jay Gould, Amerikalı evrimsel biyolog (d. 1941)
- 21 Mayıs - Niki de Saint Phalle, Fransız sanatçı (d. 1930)
- 23 Mayıs - Sam Snead, Amerikalı golfçü (d. 1912)
- 5 Haziran - Dee Dee Ramone, Amerikalı müzisyen (d. 1951)
- 10 Haziran - John Gotti, Amerikalı gangester (d. 1940)
- 24 Haziran - Pierre Werner, Lüksemburglu siyasetçi, 19. ve 21. Lüksemburg Başbakanı (d. 1913)
Temmuz-Ağustos
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 5 Temmuz - Katy Jurado, Meksikalı oyuncu (d. 1924)
- 6 Temmuz - John Frankenheimer, Amerikalı film yapımcısı ve yönetmen (d. 1930)
- 9 Temmuz - Rod Steiger, Amerikalı oyuncu (d. 1925)
- 13 Temmuz - Yusuf Karş, Türkiye doğumlu fotoğrafçı (d. 1908)
- 16 Temmuz - John Cocke, Amerikalı bilgisayar bilimci (d. 1925)
- 17 Temmuz - Joseph Luns, Hollandalı politikacı, diplomat ve 5. NATO Genel Sekreteri (d. 1911)
- 28 Temmuz - Archer Martin, İngiliz Nobel ödüllü kimyacı (d. 1910)
- 6 Ağustos - Edsger Dijkstra, Hollandalı matematikçi ve bilgisayar bilimci (d. 1930)[129]
- 10 Ağustos - Kristen Nygaard, Norveçli bilgisayar bilimci (d. 1926)
- 14 Ağustos - Dave Williams, Amerikalı müzisyen (d. 1972)
- 16 Ağustos - Ebu Nidal, Filistinli asker (d. 1937)[130]
- 19 Ağustos - Eduardo Chillida, İspanyol heykeltıraş (d. 1924)
- 29 Ağustos - Ali Faik Cihan, Türk yargıç ve sosyalist yazar (d. 1926)
- 31 Ağustos - George Porter, İngiliz Nobel ödüllü kimyacı (d. 1920)
Eylül-Ekim
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 11 Eylül - Kim Hunter, Amerikalı oyuncu (d. 1922)
- 19 Eylül - Robert Guéï, Fildişi Sahilli asker ve siyasetçi (d. 1941)[131]
- 20 Eylül - Sergey Sergeyeviç Bodrov, Rus aktör (d. 1971)
- 21 Eylül - Rocco Rock, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1953)
- 6 Ekim - Claus von Amsberg, Hollanda prensi (d. 1926)[132]
- 9 Ekim - Aileen Wuornos, Amerikalı seri katil (d. 1956)
- 12 Ekim - Audrey Mestre, Fransız serbest dalışçı (d. 1974)
- 19 Ekim - Manuel Alvarez Bravo, Meksikalı fotoğrafçı (d. 1902)
- 23 Ekim - Richard Helms, Amerikalı akademisyen ve yazar (d. 1913)
- 24 Ekim - Harry Hay, Amerikalı gey hakları savuncusu, komünist ve işçi avukatı (d. 1912)
- 25 Ekim - Richard Harris, İrlandalı aktör (d. 1930)
- 31 Ekim - Mihail Stasinopulos, Yunan politikacı ve 1. Yunanistan Devlet Başkanı (d. 1903)
Kasım-Aralık
[değiştir | kaynağı değiştir]
- 13 Kasım - Juan Alberto Schiaffino, İtalya asıllı Uruguaylı futbolcu (d. 1925)
- 17 Kasım - Abba Eban, İsrailli politikacı, diplomat ve 3. İsrail Dışişleri Bakanı (d. 1915)
- 18 Kasım - James Coburn, Amerikalı oyuncu (d. 1928)[133]
- 23 Kasım - Roberto Matta, Şilili sanatçı (d. 1911)
- 24 Kasım - John Rawls, Amerikalı siyaset teorisyeni (d. 1921)
- 25 Kasım - Karel Reisz, Çekya doğumlu İngiliz film yapımcısı (d. 1926)
- 2 Aralık - Ivan Illich, Avusturyalı filozof ve Katolik rahip (d. 1926)
- 3 Aralık - Glenn Quinn, İrlandalı oyuncu (d. 1970)
- 5 Aralık - Ne Win, Birmanyalı komutan ve 4. Birmanya Devlet Başkanı (d. 1910)
- 12 Aralık - Dee Brown, Amerikalı romancı ve yazar (d. 1908)
- 18 Aralık - Necip Hablemitoğlu, Türk tarihçi (d. 1954)
- 22 Aralık
- Hugh Desmond Hoyte, Guyanalı siyasetçi, 3. Guyana Başbakanı ve 4. Guyana Devlet Başkanı (d. 1929)
- Joe Strummer, İngiliz müzisyen (d. 1952)
- 26 Aralık - Herb Ritts, Amerikalı fotoğrafçı (d. 1952)
- 27 Aralık - George Roy Hill, Amerikalı film yönetmeni (d. 1921)
Ölüm günü ya da ayı bilinmeyenler
[değiştir | kaynağı değiştir]- Aleksey Stukas, Azeri futbolcu (d. 1979)
Nobel ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]
- Kimya - John Fenn, Koichi Tanaka ve Kurt Wüthrich
- Ekonomi - Daniel Kahneman ve Vernon L. Smith
- Edebiyat - Imre Kertész
- Barış - Jimmy Carter
- Fizik - Raymond Davis, Masatoshi Koshiba ve Riccardo Giacconi
- Fizyoloji veya Tıp - Sydney Brenner, H. Robert Horvitz ve John E. Sulston
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 24 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.
- ^ "International Year of Ecotourism (2002) | UNWTO". www.unwto.org. 6 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Bora, Kukil (8 Aralık 2014). "Russia To Conduct Observation Flight Over US Under Open Skies Treaty". International Business Times. 9 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "2002: Celebrations as euro hits the streets" (İngilizce). 1 Ocak 2002. 8 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Bank, European Central (28 Şubat 2002). "The euro becomes the sole legal tender in all euro area countries". European Central Bank (İngilizce). 8 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Maxwell, David (7 Ekim 2021). "Lessons from the Philippines: Irregular Warfare in Action". Modern War Institute (İngilizce). 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.
- ^ "Case study - volcanic eruption in a developing country: Mt Nyiragongo - Volcanoes and volcanic eruptions - Edexcel - GCSE Geography Revision - Edexcel". BBC Bitesize. 10 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2021.
- ^ Momodu, Samuel (16 Ocak 2017). "The Sierra Leone Civil War (1991-2002)" (İngilizce). 1 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Glass, Andrew (29 Ocak 2019). "President Bush cites 'axis of evil,' Jan. 29, 2002". Politico. 5 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2024.
- ^ "3 ŞUBAT 2002 SULTANDAĞI ve ÇAY (AFYON) DEPREMLERİ". deprem.afad.gov.tr. 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Afyon'da deprem: 6.0". Hürriyet. 3 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Lin, R.P.; Dennis, B.R.; Hurford, G.J.; Smith, D.M.; Zehnder, A.; Harvey, P.R.; Curtis, D.W.; Pankow, D.; Turin, P.; Bester, M.; Csillaghy, A.; Lewis, M.; Madden, N.; Van Beek, H.F.; Appleby, M. (2002). "The Reuven Ramaty High-Energy Solar Spectroscopic Imager (RHESSI)". Solar Physics. 210 (1/2): 3-32. Bibcode:2002SoPh..210....3L. doi:10.1023/A:1022428818870.
- ^ "Queen helps CBC TV mark 50th anniversary | CBC News". CBC (İngilizce). 25 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Salt Lake City 2002 Winter Games Olympics - results & video highlights". International Olympic Committee (İngilizce). 26 Haziran 2020. 2 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Vatican move irks Russian church". Chicago Tribune. 12 Şubat 2002. 6 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2024.
- ^ "Opinion | The Trial of Slobodan Milosevic (Published 2002)". The New York Times (İngilizce). 11 Şubat 2002. ISSN 0362-4331. 8 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child on the involvement of children in armed conflict". United Nations Treaty Collection. 2 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2024.
- ^ Long, Tony (19 Şubat 2009). "Feb. 19, 2002: Odyssey Turns Its Cameras on Mars". Wired. ISSN 1059-1028. 1 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Savimbi 'died with gun in hand'" (İngilizce). 25 Şubat 2002. 14 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Unita signs peace treaty with Angolan army to end 27-year civil war". The Telegraph (İngilizce). 23 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Brockes, Emma (17 Eylül 2010). "Ingrid Betancourt: I still have nightmares". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 7 Ekim 2024.
- ^ "Sri Lanka tears up 2002 ceasefire". Tamil Guardian. 6 Ocak 2008.
- ^ Hindistan'da 24 kişi 69 Müslümanın katledilmesinden suçlu bulundu, BBC Türkçe
- ^ Staff; agencies (1 Mart 2002). "New satellite will monitor global warming". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Geibel, Adam (2002). "Operation Anaconda, Shah-i-Khot Valley, Afghanistan, 2-10 March 2002". Military Review. 82 (3): 72-77. 11 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Aralık 2022.
- ^ İsviçre halkı BM üyeliğine ‘evet’ dedi, Hürriyet, 5 Mart 2002
- ^ "Afghanistan: Earthquake Appeal No.10/02 Operations Update No. 5". ReliefWeb (İngilizce). United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs. 1 Nisan 2004. 17 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ Fransa'da belediye binasında katliam: 8 ölü, Hürriyet, 27 Mart 2002
- ^ Friedman, Matti. "Ten years after Passover blast, survivors return to Park Hotel". timesofisrael.com (İngilizce). 29 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Whitaker, Brian (2 Ağustos 2002). "UN report details West Bank wreckage". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 15 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "afrol News - Third autonomous region breaks with Somalia". afrol News. 2 Nisan 2002. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.
- ^ Session I: Jenin: What Actually Happened?. Institute for National Security Studies. 1 Ocak 2003. ss. 15-22. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.
- ^ "Bloody siege of Bethlehem". The Telegraph (İngilizce). 29 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Israeli tanks roll across West Bank". CNN. 3 Nisan 2002. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.
- ^ Butcher, Tim (5 Nisan 2002). "Unita signs peace treaty with Angolan army to end 27-year civil war"
. The Telegraph (İngilizce). 11 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2017.
- ^ Wade, Nicholas (5 Mayıs 2002). "Experts Say They Have Key to Rice Genes". The New York Times. Erişim tarihi: 13 Ekim 2024.
- ^ Jones (2008:327–8)
- ^ Nelson, Brian A. (2009). The silence and the scorpion : the coup against Chávez and the making of modern Venezuela (online bas.). New York: Nation Books. ss. 23-25. ISBN 978-1568584188.
- ^ "Esposa de Gebauer espera publicación en Gaceta de Ley de Amnistía". El Universal (İspanyolca). 2 Ocak 2008. 9 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2010.
Otto Gebauer fue imputado por el delito de insubordinación y privación ilegítima de libertad al coronel Hugo Chávez Frías,
- ^ "Veneconomía" (PDF) (İspanyolca). 15 Mart 2006. 9 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Ocak 2010.
- ^ Rey, J. C. (2002), "Consideraciones políticas sobre un insólito golpe de Estado" 3 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., pp. 1–16; cited in Cannon (2004:296); "In 2002, Venezuela's military and some of its business leaders ousted President Chavez from power and held him hostage." (N. Scott Cole (2007), "Hugo Chávez and President Bush's credibility gap: The struggle against US democracy promotion", International Political Science Review, 28(4), p498)
- ^ Bellos, Alex (15 Nisan 2002). "Chavez rises from very peculiar coup". The Guardian. 24 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2015.
- ^ "Former Rwandan army chief of staff arrested, transferred to UN war crimes tribunal". UN News (İngilizce). 15 Ağustos 2002. 14 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2024.
- ^ Forero, Juan (14 Nisan 2002). "A Chávez Comeback More Astounding Than His Fall". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 11 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ "Search Continues At Korean Crash Site". cbsnews.com (İngilizce). 29 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Weisstein, Eric W. "Catalan's Conjecture". MathWorld (İngilizce). Erişim tarihi: 13 Ekim 2024.
- ^ "Afronaut mourns his 'bride'" (İngilizce). 28 Mayıs 2002. 11 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Eighteen killed in German school shooting". The Guardian (İngilizce). 26 Nisan 2002. ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 7 Ekim 2024.
- ^ Grattan, Steven; Voge, Cady. "Bojaya massacre: After 17 years, victims' remains returned". Al Jazeera (İngilizce). 11 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ "Aqua | NASA's Earth Observing System". National Aeronautics and Space Administration. 16 Haziran 2023. 3 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2024.
- ^ a b "Timeline: Recent attacks in Russia". Reuters (İngilizce). 31 Mart 2010. 11 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ Grace, Francie (10 Mayıs 2002). "A Traitor On Tape - CBS News". CBS News. 22 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2024.
- ^ "Russia's space dreams abandoned" (İngilizce). 13 Mayıs 2002. 21 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Yusuf, Moeed (2018). Brokering Peace in Nuclear Environments: U.S. Crisis Management in South Asia. Stanford University Press. ss. 83-84. ISBN 978-1-5036-0655-5.
- ^ "East Timor celebrates as a nation is born". The Age (İngilizce). 20 Mayıs 2002. 3 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "CNN.com - Bush, Putin sign arms deal - May 24, 2002". edition.cnn.com. 4 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "NATO-Russia Council Created". Voice of America (İngilizce). 28 Mayıs 2002. Erişim tarihi: 9 Ekim 2024.
- ^ "Kyoto Protocol on climate change | EUR-Lex".
- ^ Murray, Scott (31 Mayıs 2002). "The opening ceremony: as it happened". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 17 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Dünya Kupası tarihi: 2002". trtspor.com.tr. 12 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Brazil crowned world champions" (İngilizce). 30 Haziran 2002. 11 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "JPL Small-Body Database Browser: 50000 Quaoar (2002 LM60)". NASA Jet Propulsion Laboratory (2023-08-31 last obs). 31 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2024.
- ^ "Syrian dam collapses". BBC News. 4 Haziran 2002. 14 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2012.
- ^ Chanson (2009). "Embankment Overflow Protection Systems and Earth Dam Spillways" (PDF). Dams: Impacts, Stability and Design. 2 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)4 Haziran 2021.
- ^ "Near-Earth Objects Pose Threat, General Says". spacedaily.com. 1 Aralık 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Giaimo, Cara (10 Haziran 2015). "Nervous System Hookup Leads to Telepathic Hand-Holding". Atlas Obscura (İngilizce). 11 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2017.
- ^ CIA World Factbook 2003
- ^ "President Office |CONSTITUTION". web.archive.org. 27 Kasım 2010. 27 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Milbank, Dana (13 Haziran 2002). "U.S. Withdraws From Missile Treaty". The Washington Post.
- ^ Wyatt, Caroline (14 Haziran 2002). "Russia abandons Start II arms treaty" (İngilizce). Erişim tarihi: 9 Ekim 2024.
- ^ Mahdavifar, Mohammad R.; Solaymani, Shahryar; Jafari, Mohammad K. (August 2006). "Landslides triggered by the Avaj, Iran earthquake of June 22, 2002". Engineering Geology. 86 (2-3): 166-182. Bibcode:2006EngGe..86..166M. doi:10.1016/j.enggeo.2006.02.016.
- ^ "200 Dead In Tanzania Train Wreck". cbsnews.com (İngilizce). 6 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Ulick, Jake (26 Haziran 2002). "SEC hits WorldCom with charges". CNN Money. 25 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2024.
- ^ "The Naval Clash on the Yellow Sea on 29 June 2002 between South and North Korea". globalsecurity.org. 25 Haziran 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Longman, Jere (1 Temmuz 2002). "SOCCER; Ronaldo's Sweetest Vindication (Published 2002)". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 1 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "US renounces world court treaty" (İngilizce). 6 Mayıs 2002. 26 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "skyguide Internet". skyguide.ch. 10 Kasım 2009. 31 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "African Union replaces dictators' club" (İngilizce). 8 Temmuz 2002. 4 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Pollack, Andrew (12 Temmuz 2002). "Traces of Terror: The Science; Scientists Create a Live Polio Virus". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 11 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ McGirk, Jan (12 Temmuz 2002). "General Galtieri is arrested on torture and murder charges". The Independent.
- ^ Radford, Tim (11 Temmuz 2002). "Scientists find key evidence of our oldest relative after 25 years searching the Sahara". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 13 Ekim 2024.
- ^ Ahmad, Mukhtar (13 Temmuz 2002). "29 killed in militant attack in Jammu". Rediff. 11 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ Chen, Na (14 Temmuz 2002). "Dolphin QiQi is Gone, but Research will Continue". Chinese Academy of Sciences. 7 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2022.
- ^ "Peace talks resume in Kenya". The New Humanitarian. 12 Ağustos 2002.
- ^ Beltran, Luisa (22 Temmuz 2022). "WorldCom files largest bankruptcy ever". CNN Money. 4 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2024.
- ^ Bach, Trevor (12 Haziran 2014). "Two Salvadoran Generals Ordered Deported for Civil War Torture". Miami New Times.
- ^ "Manchester memories: Reliving 2002 Commonwealth Games as Glasgow 2014 starts with a bang". Mancunian Matters (İngilizce). 26 Temmuz 2014. Erişim tarihi: 7 Ekim 2024.
- ^ "Pilots blamed for Ukraine air disaster" (İngilizce). 29 Temmuz 2002. 12 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Chechen gets life for killing 127 Russian soldiers". The Guardian (İngilizce). 30 Nisan 2004. 11 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (9 Eylül 2002). DPR Korea: Typhoon Rusa Information Bulletin No. 2/2002. United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs. 8 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2012.
- ^ Guy Carpenter (30 Ocak 2003). Tropical Cyclone Review 2002 (PDF). Marsh & McLennan Companies. s. 21. 6 Şubat 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2012.
- ^ "World Summit on Sustainable Development". globalissues.org (İngilizce). 3 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Long-serving European weather satellite safely moved to the "graveyard orbit"". EUMETSAT. 25 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2024.
- ^ "WITH ADMISSION OF SWITZERLAND, UNITED NATIONS FAMILY NOW NUMBERS 190 MEMBER STATES | Meetings Coverage and Press Releases". www.un.org. 13 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;:18isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "Ivory Coast: Turmoil in a troubled country | CBC News". CBC (İngilizce). 23 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Alfred, Randy (25 Eylül 2009). "Sept. 25, 2002: Mysterious Meteorite Dazzles Siberia". Wired. ISSN 1059-1028. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Semiz, Umur Koçak (17 Nisan 2014). "Tarihin en büyük deniz kazaları". Anadolu Ajansı. 17 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "UNANIMOUS ASSEMBLY DECISION MAKES TIMOR-LESTE 191ST UNITED NATIONS MEMBER STATE | Meetings Coverage and Press Releases". www.un.org. 1 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Melvin, Neil (2019). The Foreign Military Presence in the Horn of Africa Region (PDF). Stockholm International Peace Research Institute. s. 20. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.
- ^ Simons, Marlise (3 Ekim 2002). "Ex-Bosnian Serb Leader Enters Guilty Plea to The Hague". The New York Times. 26 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2024.
- ^ Aultman, Kathryn S.; Gottlieb, Michael; Giovanni, Maria Y.; Fauci, Anthony S. (4 Ekim 2002). "Anopheles gambiae Genome: Completing the Malaria Triad". Science. 298 (5591): 13-13. doi:10.1126/science.298.5591.13. PMID 12364752.
- ^ "Judgment of 10 October 2002". International Court of Justice. Erişim tarihi: 10 Ekim 2024.
- ^ "Bali death toll set at 202" (İngilizce). 19 Şubat 2003. 3 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Peace talks underway in Kenya". The New Humanitarian. 15 Ekim 2002. 17 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ El Deeb, Sarah (16 Ekim 2002). "Bibliotheca Alexandrina To Open". CBS News (İngilizce). Erişim tarihi: 7 Ekim 2024.
- ^ "INTEGRAL (INTErnational Gamma-Ray Astrophysics Laboratory)". eoPortal. 19 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2024.
- ^ "Chechen gunmen storm Moscow theatre". the Guardian (İngilizce). 24 Ekim 2002. 26 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "DC Area Sniper Fast Facts". CNN. 20 Eylül 2023. 18 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2024.
- ^ "Bahrain: parliamentary elections Al-Nuwab, 2002". archive.ipu.org. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ "WHO | Summary of probable SARS cases with onset of illness from 1 November 2002 to 31 July 2003". WHO. 14 Mayıs 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;:52isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Daly, Emma (8 Kasım 2002). "Gibraltar Rejects Power-Sharing Between Britain and Spain (Published 2002)". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 17 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ a b Research, CNN Editorial. "Iraq Weapons Inspections Fast Facts". CNN. 26 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Martinez, Marta Rodriguez; Llach, Laura (14 Kasım 2022). "'Terrifying cocktail': Spain's worst environmental disaster, 20 years". Euronews (İngilizce). 11 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
- ^ "Hu confirmed as China's next leader". The Guardian (İngilizce). 15 Kasım 2002. ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 17 Kasım 2024.
- ^ "NATO Summit Closes With Seven New Members". Deutsche Welle (İngilizce). 22 Kasım 2002. Erişim tarihi: 9 Ekim 2024.
- ^ "FREQUENTLY ASKED QUESTIONS ABOUT HCoC | HCoC". www.hcoc.at. 2 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2024.
- ^ "Bush signs landmark security act" (İngilizce). 25 Kasım 2002. 20 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Sher, Hanan (2003). "Israel". The American Jewish Year Book. 103: 183-280. ISSN 0065-8987. JSTOR 23605545. 27 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi27 Haziran 2022.
- ^ Bellos, Alex (28 Aralık 2002). "Strikes force oil-exporting Venezuela to import fuel". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 9 Ekim 2024.
- ^ "Burundi: Civilians Pay the Price of Faltering Peace Process". Human Rights Watch. 29 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2024.
- ^ "Summary of the Judgment of 17 December 2002". International Court of Justice. Erişim tarihi: 10 Ekim 2024.
- ^ Tran, Mark; agencies (23 Aralık 2002). "Iraqi fighters shot down drone, says US". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Anderson, David M. (2003). "Briefing: Kenya's Elections 2002: The Dawning of a New Era?". African Affairs. 102 (407): 331-342. doi:10.1093/afraf/adg007. JSTOR 3518682.
- ^ "Shenzhou 4". National Aeronautics and Space Administration. 23 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2024.
- ^ "UNMIBH: United Nations Mission in Bosnia Herzegovina - Background". Bosnia and Herzegovina - UNMIBH. United Nations Department of Public Information. Erişim tarihi: 10 Ekim 2024.
- ^ Rasmussen, Morten (12 Temmuz 2002). "Nyfødt prins er nummer fire til tronen". Kristeligt Dagblag. 13 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2020.
- ^ Goodwins, Rupert. "Computer science pioneer Dijkstra dies". CNET (İngilizce). 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.
- ^ Schmemann, Serge (20 Ağustos 2002). "Abu Nidal, Palestinian Terrorist Leader, Is Reported Dead (Published 2002)". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.
- ^ "Ex-ruler is killed in coup attempt". The Telegraph (İngilizce). 29 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.
- ^ "Prince Claus of Netherlands Dies". Washington Post (İngilizce). ISSN 0190-8286. 7 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.
- ^ "James Coburn". The Telegraph (İngilizce). 15 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2002 Yıl Sonu Google Zeitgeist 24 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Google'ın 2002 için Yıllık Büyük Olaylar ve En Çok Arananlar Listesi
