Historia barw i god�a

Charakterystyczna litera "L", b�d�ca symbolem Legion�w, w godle klubu towarzyszy mu od narodzin w 1916 roku, cho� pocz�tkowo by�a ona bia�a na czarnym tle. Bia�e stroje przyozdobiono na koszulach poprzecznym czarnym pasem, kt�ry mia� nawi�zywa� do tradycji najstarszego polskiego klubu - lwowskich Czarnych, jak w�wczas uwa�ano; w istocie nieco wcze�niej powsta�a lwowska Lechia, ale nie mia�a tak mocnych protektor�w, a historycy jako� nie kwapi� si�, aby obali� b��dn� tez�. Za�o�ony w 1920 roku w Warszawie WKS, czyli Wojskowy Klub Sportowy okre�li� jednak jako swoje klubowe barwy bia�o-czerwone, cho� w 1922, po fuzji z Koron� i przyj�ciu nazwy Legia, dokonano zmiany i oficjalnie uznano za w�asne barwy... Korony, a wi�c bia�o-zielone! Gdy w 1926 roku przygotowywano si� do jubileuszu dziesi�ciolecia klubu, odwo�anego ostatecznie po przewrocie majowym, ju� 26 lutego tego roku podczas walnego zgromadzenia postanowiono do obowi�zuj�cej bieli i zieleni doda� ponownie czer�. Jednak dopiero 2 lipca 1957 roku, gdy po okresie panowania nazwy CWKS wr�cono do tradycyjnej nazwy Legia, przyj�to r�wnocze�nie barwy bia�o-czerwono-zielono-czarne. Bia�o-czerwony pas symbolizuje polsko��, czer� nawi�zuje do tradycji najstarszego polskiego klubu (maj�c na my�li Czarnych, co przecie�, jak wiadomo, nigdy nie by�o zgodne z prawd�), za� ziele� podkre�la starsze�stwo w�r�d klub�w wojskowych.

Legia to pot�ga "Kolekcja klub�w, Encyklopedia pi�karska Fuji" Wydawnictwo GiA.


Znak przedstawia tarcz� w kszta�cie zbli�onym do tarcz renesansowych w tzw. trybie polskim. Ow� tarcz� dziel� na dwa pasy czerwony i bia�y skos. W bia�ym polu, od czo�a, w lewym naro�niku jest czarne ko�o, w kt�rym znajduje si� literka "L". Pole od do�u i prawej strony jest zielone. Herb Legii nie nawi�zuje do �adnego herbu historycznego, zosta� utworzony przy zachowaniu zasad heraldycznych. Czerwony i bia�y kolor to symbole polsko�ci. Ziele� to starsze�stwo klub�w wojskowych. A czer�, kt�ra tak�e jest w herbie, nawi�zuje do tradycji Czarnych Lw�w.

"Historyczna i heraldyczna symbolika we wsp�czesnej emblematyce sportowej na podstawie klub�w pi�karskich" Praca magisterska Jacka Magiery.


Herby Legii na przestrzeni lat:

1916-1917








1922-1926








1926-1949








1949-1957








1957-2007








2007-?









Na koszulkach pi�karzy nie zawsze jednak widnia� herb. Najd�u�ej legioni�ci grali z sam� eLk� na piersi. Z tym symbolem, kt�ry znajdowa� si� prawie w ka�dym herbie Legii w ci�gu 90 lat jej istnienia, pi�karze rozgrywali swoje najlepsze mecze w europejskich pucharach (z eLk� na koszulkach legioni�ci grali mi�dzy innymi spotkania w Lidze Mistrz�w).

Lata gry z eLk� na piersi:

1960-1996
2002-2007 (w roku 2006 zesp� gra� z okoliczno�ciowym herbem z okazji 90-lecia klubu)





Historia Legii Warszawa 1916-2006

1916 - �o�nierze Legion�w utworzyli na Wo�yniu Dru�yn� Sportow� Komendy Legion�w Polskich "Legia".

1917 - przenosiny do Warszawy. 29 kwietnia - pierwszy mecz w Warszawie z Poloni� (zako�czony remisem 1:1).

1917 - 1920 - zawieszenie dzia�alno�ci.

1922 - zmiana nazwy klubu: Warszawski Klub Sportowy na WKS Legia Warszawa.

1927 - 4 kwietnia - pierwszy mecz w ramach Ligi Polskiej. Legia przegrywa z Warszawiank� 1:4.

       - 19 sierpnia - Pierwsze spotkanie poza Warszaw�, kt�re przynosi sensacyjn� wygran� z Cracovi� 2:1. Ostatecznie Legia ko�czy sw�j pierwszy sezon w Lidze na 5 miejscu w gronie 14 zespo��w.

1928 - Legia zajmuje 3 miejsce w 15-zespo�owej Lidze Polskiej.

1929 - Tym razem s�abszy sezon - 4 miejsce w 13-zespo�owej Lidze.

1930 - 10 sierpnia - Legia przenosi si� na nowoczesny Stadion Wojska Polskiego gdzie po raz kolejny zdobywa 3 miejsce na finiszu rozgrywek Ligi Polskiej.

1931 - kolejny sezon na podium, jednak ponownie na najni�szym stopniu.

1932 - 5 lokata na 12 zespo��w w Lidze - pocz�tki kryzysu.

1933 - Legia zajmuje 8 pozycj� w rozgrywkach Ligi Polskiej.

1934 - powt�rzenie wyniku sprzed 2 lat - zn�w 5 lokata w 12-zespo�owej Lidze.

1935 - 9 miejsce w rozgrywkach Ligi Polskiej, o w�os od spadku

1936 - tym razem mniej szcz�cia ni� w roku poprzednim. Ostatnia (10) lokata w Lidze i degradacja o klas� ni�ej. Legia gra�a w II lidze do roku 1939, kiedy to wojna przerwa�a rozgrywki.


1948 - Legia awansuje do I Ligi i od razu zajmuje wysokie 4 miejsce w gronie 14 dru�yn.

1949 - ponowne zbli�enie si� do strefy spadkowej (9 pozycja w�r�d 12 zespo��w). Od listopada klub przyj�� nazw� CWKS Warszawa (reorganizacja sportu dokonana przez komunist�w).

1950 - "cudowne" ocalenie pozycji pierwszoligowca - 10 miejsce w 12-zespo�owej Lidze.

1951 - CWKS Warszawa ponownie w��czy�a si� do rywalizacji o czo�owe lokaty i podobnie jak w latach przedwojennych zajmuje miejsce na podium, a dok�adnie na 3 lokat� na 12 zespo��w.

1952 - CWKS zajmuje 3 miejsce w podzielonej na dwie grupy 12-zespo�owej Lidze Polskiej.

1953 - 5 lokata w Lidze, tym razem w gronie 12 dru�yn.

1954 - s�abszy sezon i 7 lokata, ale jak si� p�niej okaza�o, by�a to "cisza przed burz�"...

1955 - PIERWSZE MISTRZOSTWO POLSKI zdobyte przez CWKS Warszawa!!! Punkt przewagi nad Zag��biem Sosnowiec na zako�czenie sezonu oraz zwyci�stwo w finale Pucharu Polski (z Lechi� Gda�sk) spowodowa�o, �e Lucjan Brychczy, �wczesna gwiazda zespo�u, m�g� wraz z ca�� dru�yn� �wi�towa� zdobycie pierwszej podw�jnej korony!!!

1956 - ponownie CWKS najlepszy w kraju - tym razem zdecydowane zwyci�stwo w Lidze (5 punkt�w przewagi nad Ruchem Chorz�w oraz najwy�sze zwyci�stwo w ca�ej historii wyst�p�w w I Lidze - 12:0 z Wis�� Krak�w w Warszawie) i ponowny sukces w Pucharze Polski (w finale 3:0 z G�rnikiem Zabrze)!

1957 - 2 czerwca - ponowna zmiana nazwy klubu na WKS Legia Warszawa i 4 miejsce w Lidze.

1958 - 6 pozycja w gronie 12 zespo��w walcz�cych w I Lidze.

1959 - kolejny raz 4 pozycja w Lidze (o miejscach 3 i 4 zdecydowa�a lepsza r�nica bramek)

1960 - Legia zmierzaj�ca po tytu� Mistrza ostatecznie plasuje si� na 2 pozycji tu� za plecami chorzowskiego Ruchu (obie dru�yny dzieli� zaledwie 1 punkt).

1961 - 3 miejsce w I Lidze, kt�ra liczy�a w�wczas 14 zespo��w.

1962 - kolejna reforma systemu rozgrywek, Legia pokonuj�c w dwumeczu Wis�� Krak�w zajmuje ostatecznie 5 miejsce. Jesieni� rozpoczyna si� nast�pny sezon 1962/63 - Liga zacz�a gra� systemem jesie�-wiosna.

1963 - Legia zajmuje miejsce w �rodku stawki I-ligowc�w (7 pozycja na 14 dru�yn).

1964 - dru�yna ponownie kroczy po tytu�, jednak ostatecznie ko�czy sezon na 4 pozycji zdobywaj�c tyle samo punkt�w co wicemistrzowie - Zag��bie Sosnowiec oraz trzecia dru�yna - Odra Opole, ale pokonuj�c w finale Poloni� Bytom zapewnia sobie kolejny Puchar Polski.

1965 - 4 pozycja w 14-zespo�owej Lidze (zaledwie 2 punkty za Szombierkami Bytom i punkt za Zag��biem Sosnowiec, Mistrz Polski - G�rnik Zabrze by� poza zasi�giem) i �wier�fina� Pucharu Zdobywc�w Puchar�w.

1966 - rok jubileuszu 50-lecia za�o�enia klubu. Sezon ligowy s�abszy od poprzedniego zako�czony 6 lokat� w Lidze, natomiast rozgrywki o Puchar Polski zako�czy�y si� sukcesem "Wojskowych" (zwyci�stwo po dogrywce z G�rnikiem Zabrze).

1967 - i ponownie "tu� za pud�em" - 4 pozycja.

1968 - Legia zdoby�a mistrza jesieni, a sezon zako�czy�a z tytu�em wicemistrzowskim (zabrak�o trzech punkt�w do Ruchu Chorz�w, kt�ry okaza� si� najlepszy na finiszu rozgrywek).

1969 - TRZECIE MISTRZOSTWO POLSKI!!! Dwa punkty przewagi nad G�rnikiem Zabrze i jedena�cie nad Poloni� Bytom. Najlepszy sezon w historii wyst�p�w Legii na arenie europejskiej - p�fina� Pucharu Mistrz�w (0:0 a w rewan�u 0:2 z Feyenoordem Rotterdam).

1970 - zdecydowane pierwsze miejsce w Lidze - CZWARTE MISTRZOSTWO POLSKI, zwyci�stwo w rozgrywkach o Puchar Polski, �wier�fina� w Pucharze Mistrz�w.

1971 - rozgrywki ligowe Legia zako�czy�a na 2 pozycji, cho� po rundzie jesiennej by�a liderem (na finiszu zn�w lepszy okaza� si� G�rnik Zabrze wyprzedzaj�c Legi� o 5 punkt�w).

1972 - zn�w podium, tym razem jednak jego najni�szy stopie�.

1973 - s�abszy sezon ligowy zako�czony 8 pozycj� na finiszu rozgrywek, ale po raz pi�ty Legia zdobywa Puchar Polski (po dramatycznym finale pokonuje w rzutach karnych Poloni� Bytom 4-2).

1974 - Liga Polska liczy ju� 16 dru�yn, a Legia ko�czy sezon na 4 pozycji.

1975 - sezon ligowy zako�czony zdobyciem 6 pozycji.

1976 - kryzys w dru�ynie zauwa�alny szczeg�lnie w rundzie jesiennej, kt�ra to zako�czy�a si� zaj�ciem 12 pozycji. Ostatecznie Legia uplasowa�a si� na miejscu 8.

1977 - drugi rok z rz�du Legia ko�czy rozgrywki na 8 pozycji.

1978 - Legia zajmuje 5 miejsce na zako�czenie sezonu zdobywaj�c tyle punkt�w co czwarty �KS ��d�.

1979 - Legia wci�� nie mo�e wej�� na podium, tym razem ko�czy rozgrywki o Mistrzostwo Polski na 6 miejscu (a do zwyci�skiego Ruchu Chorz�w zabrak�o zaledwie sze�ciu punkt�w).

1980 - du�o lepszy sezon w wykonaniu "Wojskowych" zako�czony br�zowym medalem na finiszu sezonu (z�oto dla Szombierek Bytom, srebro dla Widzewa ��d�) oraz zdobyciem sz�stego w historii Pucharu Polski (w finale 5:0 z Lechem Pozna�).

1981 - Si�dmy raz Legia si�ga po Puchar Polski wygrywaj�c 1:0 w dodatkowym czasie gry z Pogoni� Szczecin, a sezon ligowy ko�czy na 5 pozycji cho� do wicemistrzowskiej Wis�y Krak�w zabrak�o zaledwie jednego punktu.

1982 - po fatalnym pocz�tku sezonu Legia ostatecznie ko�czy rozgrywki na 4 pozycji, a na arenie europejskiej osi�ga �wier�fina� Pucharu Zdobywc�w Puchar�w.

1983 - kolejny ma�o udany sezon i 8 miejsce w Lidze.

1984 - wida� popraw� w por�wnaniu z poprzednim sezonem, ale wystarcza to jedynie do osi�gni�cia 5 pozycji w rozgrywkach o Mistrzostwo Polski.

1985 - kolejne wicemistrzostwo Polski, a zapowiada�o si� du�o lepiej, gdy� Legia by�a mistrzem jesieni, ale na finiszu zgromadzi�a o jeden punkt mniej ni� G�rnik Zabrze.

1986 - powt�rka z roku poprzedniego (zn�w mistrzostwo w r�kach G�rnika Zabrze, ale tym razem z bardziej przekonuj�c� przewag�), cho� tym razem mistrz jesieni nie zosta� zdobyty.

1987 - niestety nie uda�o si� zrealizowa� zasady "do trzech razy sztuka" i po dw�ch tytu�ach wicemistrzowskich Legia zajmuje 5 pozycj� na finiszu rozgrywek o Mistrzostwo Polski.

1988 - po roku przerwy zn�w "na pudle", tym razem "br�z".

1989 - w rozgrywkach ligowych Legia zajmuje 4 pozycj�, ale po zwyci�stwie w finale nad Jagielloni� Bia�ystok zdobywa sw�j �smy Puchar Polski oraz pierwszy Superpuchar Polski (fina�owe zwyci�stwo 3:0 z �wczesnym Mistrzem Polski - Ruchem Chorz�w).

1990 - Legia dziewi�ty raz z Pucharem Polski (wygrana w finale z GKS Katowice 3:0), a rozgrywki ligowe ko�czy na 7 pozycji.

1991 - kolejny wielki sukces w europejskich pucharach - p�fina� Pucharu Zdobywc�w Puchar�w, gdzie lepszy okaza� si� Manchester United (w Warszawie Legia uleg�a 1:3, a z Old Trafford przywioz�a remis 1:1). Wcze�niej Legia wyeliminowala Sampdori� Genua. Bardzo nieudany sezon w lidze zako�czony 9 miejscem.

1992 - fatalny sezon ligowy (tylko 33 punkty w 34 spotkaniach!), Legia zajmuje najgorsze miejsce od 42 lat czyli 10.

1993 - Legia ko�czy rozgrywki ligowe na PIERWSZYM MIEJSCU, ale mistrzem zostaje ... Lech Pozna�.

1994 - pomimo nier�wnego startu Legia bezapelacyjnie okaza�a si� najlepsza w kraju: MISTRZOSTWO POLSKI, Puchar Polski i Superpuchar Polski (2:0 w finale PP z �KS ��d�, z kt�rym Legia rozegra�a te� mecz o Superpuchar wygrywaj�c 6:4) czyli pierwsza potr�jna korona!!!

1995 - kolejna podw�jna korona! Tym razem Legia ko�czy sezon z MISTRZOSTWEM POLSKI oraz jedenastym Pucharem Polski (zwyci�stwo w identycznym stosunku jak rok wcze�niej, ale tym razem przeciwnikiem fina�owym by�a dru�yna GKS Katowice). Kwalifikacje do Ligi Mistrz�w ko�cz� si� kl�sk� w Splicie z Hajdukiem.

1996 - Tym razem nikt nie stan�� Legii na drodze do Ligi Mistrz�w. Legia zaprezentowa�a si� wspaniale dochodz�c do �wier�fina�u, gdzie uleg�a Panathinaikosowi Ateny. W rozgrywkach grupowych w pokonanym polu zostawi�a mi�dzy innymi Blackburn Rovers, �wczesnego mistrza Anglii. Na krajowym podw�rku Legia wywalczy�a wicemistrzostwo po pora�ce w ostatnim meczu z Widzewem ��d�.

1997 - powt�rka z roku poprzedniego - zn�w ostatnia kolejka i zn�w Widzew, ale tym razem przebieg meczu by� o wiele bardziej dramatyczny. A mog�a by� kolejna potr�jna korona, bo Legia si�gn�a po sw�j dwunasty Puchar Polski (w finale zn�w 2:0 i zn�w z GKS Katowice) oraz trzeci Superpuchar Polski (2:1 z Widzewem ��d�). Wreszcie uda�o si� wygra� z Panathinaikosem Ateny co da�o awans do III rundy Pucharu UEFA, w kt�rej Legia nie sprosta�a Besiktasowi Stambu�.

1998 - 5 miejsce w lidze i Legii zabraknie w kolejnym roku w rozgrywkach europejskich.

1999 - zn�w pud�o, a dok�adnie jego najni�szy stopie� i awans do rozgrywek o Puchar UEFA, w kt�rych najpierw z baga�em 9 bramek odprawiony zosta� Vardar Skopje, w I rundzie cypryjski Anorthosis Famagusta, a przygoda sko�czy�a si� na minimalnej pora�ce z w�oskim Udinese.

2000 - w lidze zn�w poza podium - 4 miejsce. Przepustki do Europy nie daje nam r�wnie� Puchar Polski - po pami�tnych meczach z Zag��biem Lubin prac� traci dotychczasowy trener Franciszek Smuda.

2001 - obiecuj�ca jesie� i po raz kolejny fatalna wiosna co w sumie daje 3 miejsce na finiszu rozgrywek i awans do Pucharu UEFA. W trakcie sezonu dru�yn� przejmuje serbski trener, Dragomir Okuka. W rundzie wst�pnej Pucharu UEFA zwyci�stwo z luksembursk� Etzell� Ettelbruck, nast�pnie bardzo efektowne wyeliminowanie Szwed�w z IF Elfsborg i koniec przygody w II rundzie, kiedy to lekcji futbolu udzieli�a nam Valencia (ale atmosfera na remisowym meczu w Warszawie by�a niezapomniana).

2002 - "Mistrzem Polski jest Legia, Legia najlepsza jest, Legia to jest pot�ga, Legia CWKS" - po raz �smy w swej historii, Legia ko�czy sezon na PIERWSZYM MIEJSCU. Do tego "dorzuca" Puchar Ligi Polskiej. Eliminacje do Ligi Mistrz�w to zwyci�ska konfrontacja z Vardarem Skopje oraz pora�ka z wielk� Barcelon�. W Pucharze UEFA po dw�ch kapitalnych spotkaniach w puch rozbici zostali Holendrzy z Utrechtu, ale p�niej przegrany mecz na �azienkowskiej z Schalke Gelsenkirchen przes�dzi� o ko�cu przygody na europejskiej arenie.

2003 - M�wi si�, �e jak spada� to z wysokiego konia, jednak taki upadek boli bardziej. Kompletnie nieudany sezon i 4 miejsce, kt�re nie wystarcza nawet do gry w Pucharze UEFA

2004 - Po nieudanym sezonie Dragomir Okuka rezygnuje z funkcji szkoleniowca, a zast�puje go dotychczasowy asystent, Dariusz Kubicki. Ca�y sezon, to pog��biaj�ce si� problemy finansowe i rosn�ce bardzo szybko d�ugi. Jesieni� zesp� gra nie�le, ale prawdziwe oblicze pokazuje na wiosn�, kiedy to wygrywa 11 z 13 mecz�w ligowych i na finiszu ostatecznie melduje si� na drugim miejscu. Niestety, w finale Pucharu Polski minimalnie lepszy okazuje si� Lech Pozna�. W marcu, tu� przed wygranym 7:2 meczem z Poloni� Warszawa dotychczasowy w�a�ciciel klubu Pol-Mot Auto og�osi�, �e odsprzeda� udzia�y holdingowi medialnemu ITI. Dla Legii nadesz�y lepsze czasy.

2005 - Stracony sezon. Tylko trzecie miejsce w tabeli. Jacek Zieli�ski zast�puje na stanowisku I trenera Dariusza Kubickiego. W pucharach r�wnie� bez rewelacji. Zesp� odpada z rywalizacji o faz� grupow� Pucharu UEFA wyra�nie przegrywaj�c z Austri� Wiede�.

2006 - "Nasza Legia mistrza Polski ma, nasza Legia Warszawa" - legioni�ci DZIEWI�TY RAZ w swojej historii okazuj� si� NAJLEPSZ� DRU�YN� W KRAJU, cho� sezon zacz�li beznadziejnie i skompromitowali si� w Pucharze UEFA. Nowa era rozpocz�a si� 1 wrze�nia 2005 roku wraz z przyj�ciem trenera Dariusza Wdowczyka. Wtedy to ruszy�a pogo� za Wis�� Krak�w. Pi�karze z �azienkowskiej odrobili siedem punkt�w straty, a w pewnym momencie sami odskoczyli wi�lakom na siedem oczek. Ostatecznie zako�czyli rywalizacj� z dwoma punktami przewagi nad zespo�em z Krakowa. Przez ca�y rok trwa�y te� uroczyste obchody 90-lecia klubu.

2007 - Trzecie miesjce w tabeli i tylko awans do Pucharu Intertoto. Legii nie uda�o obroni� si� zdobytego rok wcze�niej mistrzostwa Polski. Po serii kompromituj�cych pora�ek zar�wno w rozgrywkach krajowych jak i europejskich pucharach zesp� opuszcza Dariusz Wdowczyk. Do ko�ca sezonu sto�eczny zesp� prowadzi Jacek Zieli�ski. Legia przegra�a w tym sezonie praktycznie wszystko. Na otwarcie sezonu w spotkaniu o Superpuchar Polski uleg�a na w�asnym stadionie Wi�le P�ock (kt�ra zaj�a przedostatnie miejsce w lidze na zako�czenie sezonu). W Pucharze Polski legioni�ci odpadli z ostatni� dru�yn� III ligi Stal� Sanok. W I rundzie pucharu UEFA lepsza okaza�a sie ponownie Austria Wiede�. W Pucharze Ekstraklasy lepsi w �wier�finale okazali si� pi�karze G�rika ��czna, kt�rzy wygrali z Legi� na �azienkowskiej 2:0. Pora�ki ligowe z Lechem, Wis�� i G�rnikiem tylko dope�ni�y kielich goryczy. 10 pora�ek w lidze a co gorsza Zag��bie Lubin zdobywa mistrzostwo Polski na stadionie przy ulicy �azienkowskiej. Pod koniec sezonu Legia zmienia herb. Od tej pory herbem Legii jest czarna tarcza z bia�� elk�.


Opracowa�: Robert Belina, Marcin Go��biewski, Robert Balewski