Paul Dukas

Paul Dukas
Anv	Paul Abraham Dukas
Ganet	1añ a viz Gouere 1865 Pariz ( Bro-C'hall)
Marvet	17 a viz Mae 1935 Pariz ( Bro-C'hall)
Micher(ioù)	Sonaozour
Doare(où)	Sonerezh klasel
kemmañ

Paul Abraham Dukas, ganet d'an 1 a viz Gouere 1865 e Pariz ha marvet d'ar 17 a viz Mae 1935 e Pariz ivez, a oa ur sonaozour gall.

Un nebeud eus e oberennoù zo bet embannet hepken, dre ma taole kement raktres na gave ket peurlipet a-walc'h. Brudet eo dreist-holl evit e varzhoneg sinfoniek L'apprenti sorcier, daoust ma aozas oberennoù meur all evel an opera Ariane et Barbe-Bleue, ar sinfonienn Symphonie en ut majeur, ar sonadenn Sonate en mi bémol mineur evit ar piano, hag ur varrez anvet La Péri. Ouzhpenn aozañ sonerezh e oa ur sonvarnour, hag ur c'helenner koulz e Skol sonerezh Pariz (Conservatoire national supérieur de musique et de danse) hag e Skol normal sonerezh Pariz.

Eil mab ur familh yuzev e oa Paul Dukas. E dad, Jules Jacob Dukas, a oa ur banker ; ur bianoourez e oa e vamm, Eugénie, a varvas en ur wilioudiñ pa oa Paul en e bemp bloaz.

Deskiñ seniñ ar piano evel e vamm a eure Paul, ha d'e 14 vloaz e krogas da aozañ sonerezh. Goude e studi el likez Turgot e 1881, pa oa 16 vloaz, ec'h eas da Skol sonerezh Pariz, ma teskas ar piano, ar glotadouriezh hag ar sonaozañ. E-touez e gamaladed edo Claude Debussy. E-keit-se ec'h aozas Paul Dukas Goetz de Berlichingen (1883) ha Le Roi Lear (1883). Dianket e oa bet skrid ar pezh diwezhañ-se, hogen adkavet e voe er bloavezhioù 1990 ha sonet e voe e 1995 evit ar wech kentañ.

D'e ganadenn Velléda e voe deroet an eil Priz Roma e 1888, pa oa 23 bloaz ar sonaozour, a voe ken dipitet ma kuitaas Skol sonerezh Pariz bloaz war-lerc'h. Goude e servij soudard ec'h eas da sonvarnour ha da sonaozour a vicher^[1].

Adalek 1892 neuze e skrivas pennadoù skridvarnouriezh e meur a gelaouenn arbennik, hag er memes bloaz e voe sonet e oberenn vicherel gentañ, Polyeucte, awenet gant pezh-c'hoari Pierre Corneille ha levezonet gant sonerezh Richard Wagner.

Berzh a reas L'apprenti sorcier e 1897, ken e voe klevet choazh 43 bloaz diwezhatoc'h er film Fantasia gant Walt Disney e 1940.

E 1907 e voe c'hoariet e opera Ariane et Barbe-Bleue. Daoust d'ar berzh e voe darbet dezhañ distruj dornskrid e varrez La Péri, a voe c'hoariet memestra e 1912. Kalz skridoù a voe distrujet gantañ evel-se.

E 1915, Suzanne Pereyra a zeuas war-benn hent dezhañ ; bloaz war-lerc'h e voe an eured^[2]. E 1919 e voe ganet o merc'h Adrienne. Tri bloaz goude e prenas ar c'houblad un ti e Royan (Charente-Maritime)^[3].

E miz Kerzu 1927, hag eñ oadet a 62 vloaz, e voe anvet Paul Dukas da gelenner e Skol sonerezh Paris^[4].

Un annez d'ar c'houblad a oa c'hoazh e Paris ; eno e varvas ar sonaozour d'ar 17 a viz Mae 1935, oadet a 69 bloaz.

Niverus eo ar skolioù sonerezh a zo bet anvet en enor da Baul Dukas, en o zouez ar Skol Paul-Dukas e Paris.

Laz-seniñ

• Polyeucte, Dukas|Polyeucte, 1891
• Goetz de Berlichingen, Dukas|Goetz de Berlichingen, 1883
• Le Roi Lear, 1883
• Symphonie en ut majeur de Dukas|Symphonie en ut majeur, 1895–1896
• L'Apprenti sorcier, 1897

Sonerezh kambr

• Villanelle, Dukas|Villanelle, evit korn ha piano, 1906

Piano

• La plainte, au loin, du faune..., 1920
• Prélude élégiaque, war anv Haydn, 1909
• Sonate en mi bémol mineur de Dukas|Sonate en mi bémol mineur, 1901
• Variations, interlude et finale sur un thème de Rameau, c. 1899–1902

Kan

• Sonnet de Ronsard, 1924
• Vocalise, pour voix et piano
• Hymne au soleil
• Sémélé et Velléda

Sonerezh koroll

• La Péri, 1911

Opera

• Ariane et Barbe-Bleue, 1907

• (fr) Dominique Missika, Thérèse, Le grand amour caché de Léon Blum, Paris, Alma, 2016, (ISBN 978-2-36279-181-9)

• (en) Museum of Music History