Saltu al enhavo

Cerio

El Vikipedio, la libera enciklopedio



Ce

Th

LacerioPr

Xe 4f1 5d1 6s2

140 Ce
58
↓Perioda tabelo de elementoj↓
ĥemia elemento
Ĝeneralaj informoj
Nomo (latine), simbolo, numero cerio (cerium), Ce, 58
CAS-numero 7439-94-3
Loko en perioda tabelo 3-a grupo, 6-a periodo, bloko f
Karakteriza grupo Lantanoidoj
abundeco en terkrusto 0,0068 %
Nombro de naturaj izotopoj 4
Aspekto argenta-blanka solido
Atomaj ecoj
Relativa atompezo 140.116 amu
Atomradiuso 185 pm
Kovalenta radiuso 204 pm
Radiuso de van der Waals 235 pm
Elektrona konfiguracio Xe 4f1 5d1 6s2
Elektronoj en ĉiu energia ŝelo 2; 8; 18; 19; 9; 2
Oksidiĝa nombro +3, +4
Fizikaj ecoj
Materia stato solida
Kristala strukturo kuba (vizaĝocentrita)
Denseco 6,770 g/cm3
Malmoleco 2,5 (Mohs-skalo)
Magneta konduto paramagneta
Degelpunkto 795 °C (1068,15 K)
Bolpunkto 3443 °C (3716,15 K)
Molvolumeno 20,69 · 10−6 m3/mol
Specifa varmokapacito 192 J/(kg · K)
Elektra konduktivo 1,4 · 106 S/m
Termika konduktivo 11,3 W/(m · K)
Diversaj
Elektronegativeco 1.12 (Pauling-skalo)
Joniga energio 534,4 kJ/mol
Izotopoj
Izotopo Naturapero t1/2 radioaktiveco de disfalo Energio de disfalo MeV Produkto de radioaktiva disfalo
136Ce 0,185 % estas stabila kun 78 neŭtronoj
138Ce 0,251 % estas stabila kun 80 neŭtronoj
140Ce 88,450 % estas stabila kun 82 neŭtronoj
142Ce 11,114 % estas stabila kun 84 neŭtronoj
144Ce sinteza 284,893 d β− 0,319 144Pr
Se ne estas indikite alie, estas uzitaj unuoj de SI kaj SVP.

Cerio estas kemia elemento en la perioda tabelo kiu havas la simbolon Ce kaj la atomnumeron 58. Ĝi estas mola arĝent-kolora metala elemento, ano de la lantanoida serio. Cerio estas la plej abunda el ĉiuj lantanidoj kaj la 25-a plej abunda elemento, konsistigante 68 partojn por miliono de la terkrusto[1].

Ĝi oksidiĝas kaj senbriliĝas kiam ĝi kontaktas aeron, kaj estas sufiĉe mola por esti tranĉita per tranĉilo. La vitra industrio uzas la ceri-oksidon por sorbi transviolan lumon.

Cerio metalblanka en glasampolo

Cerio estis malkovrita en 1803 de Jöns Jacob Berzelius kaj Wilhelm von Hisinger kaj samtempe de Martin Heinrich Klaproth. Ĝi estis nomita laŭ la nana planedo Cereso. La sintezo de la elemento sukcesis al Carl Gustaf Mosander en 1825 per redukto de la klorido per natrio.

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. Emsley, John. (2003) Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements (angle). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-850340-8.

Vidu ankaŭ

[redakti | redakti fonton]