Wat de EU doet
Door effectief grensbeheer zorgt de EU ervoor dat het Schengengebied veilig is en werkt. Het Schengengebied is een gebied zonder binnengrenzen, waar EU-burgers, niet-EU-burgers en bezoekers veilig en vrij kunnen reizen. Het zorgt ervoor dat meer dan 450 miljoen burgers vrij kunnen reizen in 29 landen.
Dit unieke gebied zorgt ook voor concurrentie op de interne markt en voor economische groei in de hele EU, omdat het verkeer tussen personen, goederen en diensten soepeler is. Deze vrijheid is onderdeel van de Europese manier van leven en wordt erg gewaardeerd door burgers en bedrijven.
De Schengenlanden werken nauw samen op het gebied van veiligheid en migratie. Denk aan een gemeenschappelijk visumbeleid, gezamenlijke politieoperaties, realtime-informatie-uitwisseling tussen juridische instanties en procedures voor de terugkeer van personen zonder wettelijk verblijfsrecht.
Grootschalige IT-systemen, zoals het Schengeninformatiesysteem (SIS), spelen een sleutelrol bij het beheer van de grenzen. Zij helpen bedreigingen in kaart te brengen en beschermen tegelijkertijd de grondrechten, zoals het recht op bescherming van persoonsgegevens.
Het Schengengebied in cijfers
Actiegebieden
Regels voor het oversteken van de buitengrenzen van de EU, zoals soorten vereiste visa, procedures voor het afgeven en controleren van visa, en veiligheidscontroles aan de grens
Voorwaarden om het Schengengebied binnen te komen
Regels over documenten die nodig zijn om vrij te kunnen reizen in het Schengengebied
Mechanismen voor de samenwerking tussen rechtshandhavingsdiensten
Een kader om ervoor te zorgen dat het Schengengebied doeltreffend werkt
Belangrijkste resultaten
- In 2025 bestaat het Schengengebied 40 jaar. 29 landen (25 EU-landen en 4 geassocieerde landen) zijn volwaardig lid van het Schengengebied, dat geen binnengrenzen kent. Dat betekent dat 450 miljoen mensen zonder paspoortcontrole kunnen reizen. Het helpt miljoenen mensen die dagelijks een landsgrens oversteken en 32 miljoen bedrijven die kunnen profiteren van een gemakkelijkere toegang tot de interne markt.
- De grenscontroles zijn nu alleen nog aan onze gemeenschappelijke buitengrenzen, wat het papierwerk, de wachttijden en de kosten vermindert. Het heeft de manier waarop mensen leven, werken en reizen wezenlijk verbeterd.
- Er zijn intern minder belemmeringen en er is meer samenwerking tussen de politie, douane en controlediensten aan de buitengrenzen. Dit zorgt mede voor een veiliger Europa, sterkere buitengrenzen en een doeltreffender migratiebeheer. Dat is cruciaal om terrorisme, georganiseerde misdaad en hybride dreigingen te bestrijden.
- Het Schengeninformatiesysteem (SIS) is het meest gebruikte en grootste informatie-uitwisselingssysteem voor veiligheid en grensbeheer in Europa. Zo kunnen diensten veiligheidswaarschuwingen in het hele Schengengebied in realtime delen en raadplegen.
- Schengen is een belangrijke motor voor het concurrentievermogen van de EU en een echte katalysator van de interne markt. Werknemers en goederen worden niet gehinderd in de EU, waardoor bedrijven administratieve kosten kunnen verlagen en toegang krijgen tot grotere markten.
- Hetzelfde geldt voor het toerisme en de culturele sector. Schengen maakt reizen eenvoudiger, waardoor Europa een nog aantrekkelijkere toeristische bestemming wordt. Bezoekers uit niet-Schengenlanden kunnen bijvoorbeeld met slechts één Schengenvisum naar alle 29 Schengenlanden, wat weer zorgt voor meer inkomsten voor lokale bedrijven en economieën.
Uitgelicht
Verslag over de staat van Schengen 2026
Binnen het Schengengebied kunnen ruim 450 miljoen EU-burgers zonder belemmering naar andere landen reizen, daar werken, studeren en wonen. Het Schengengebied ondersteunt daarnaast de handel, het toerisme en het vrije verkeer van goederen.
In het verslag over de staat van Schengen 2026 wordt gewezen op de aanzienlijke resultaten die het afgelopen jaar zijn geboekt. Het aantal illegale inreizen is in 2025 gedaald ten opzichte van 2024. Gezamenlijke inspanningen hebben gezorgd voor een doeltreffendere terugkeer van personen die illegaal in de EU verbleven.
Om ervoor te zorgen dat Schengen onder de huidige geopolitieke omstandigheden veerkrachtig blijft, zijn de prioriteiten voor het komende jaar onder andere voortzetting van de uitvoering van het nieuwe in- en uitreissysteem (EES), dat sinds april 2026 volledig in werking is, en de uitbreiding van de operationele capaciteiten en instrumenten ter ondersteuning van terugkeer. Er zal ook verder worden gewerkt aan de versterking van de gemeenschappelijke governance van het Schengengebied.
Evenementen
Commissioner Magnus Brunner will engage in a discussion on Schengen with students from Germany, Luxembourg and France, including some with migrant background from Ukraine and Syria.
EMN Spain is hosting a conference to discuss the challenges faced by migrant women in Spain and other Member states. This event will focus on issues such as access to the labour market and housing, and will include testimonies from several migrant women sharing their experiences.
Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 18 mei 2026.