Jakie działania podejmuje UE
Ustanowiona w 1968 r. unia celna jest kluczowym elementem obecnej pozycji Unii Europejskiej w gospodarce światowej. Dzięki niej kraje UE prowadzą między sobą wymianę handlową bez ograniczeń, a jednocześnie stosują takie same cła na towary importowane spoza UE.
Polityka celna UE chroni rynek wewnętrzny, bowiem zapewnia zgodność z przepisami i ułatwia handel. Organy celne pobierają cło, oceniają ryzyko finansowe i niefinansowe oraz chronią UE przed nieuczciwym i nielegalnym handlem. Przyczyniają się również do bezpieczeństwa łańcucha dostaw i ochrony środowiska.
Unia celna stoi jednak w obliczu poważnych wyzwań, do których należy coraz większa wymiana handlowa w handlu elektronicznym. Kontrola celna jest często niezbędna do egzekwowania nowych przepisów dotyczących zrównoważonego rozwoju, praw człowieka i ochrony zdrowia. To ona zatrzymuje bowiem dopływ do UE produktów niezgodnych z wymogami. Stanowi to kolejne wyzwanie dla infrastruktury celnej.
Aby sprostać tym wyzwaniom, Komisja Europejska zaproponowała szeroko zakrojone reformy. Dotyczą one między innymi ustanowienia Urzędu UE ds. Celnych, w ramach którego unijne centrum danych celnych przejmie zadania poszczególnych krajowych systemów zgłoszeń celnych. Ma to na celu uproszczenie procedur, obniżenie kosztów i zwiększenie zdolności UE do monitorowania zagrożeń i reagowania na nie. Dzięki temu unia celna stanie się mocniejszym i bardziej strategicznym elementem pozycji UE w światowej gospodarce.
Najważniejsze dane
Obszary działania
Środki ochrony ładunku i międzynarodowych łańcuchów dostaw
Kontrole celne bezpieczeństwa produktów oraz ochrony zdrowia zwierząt, roślin i zdrowia publicznego
Jak wycenia się towary i jak oblicza się cło
Jak UE traktuje towary w zależności od kraju ich pochodzenia
Polityka łagodzenia finansowego i niefinansowego ryzyka dla UE, przedsiębiorstw i obywateli UE oraz interesów finansowych UE
Wspieranie współpracy i wymiany informacji między organami celnymi
Wsparcie naukowe i wiedza fachowa na potrzeby zarządzania ryzykiem przez organy celne i podatkowe
Stymulacja handlu transgranicznego i ściślejsza współpraca w skali globalnej
Ramy prawne przepisów i procedur celnych na obszarze celnym UE
Certyfikacja zaufanych podmiotów gospodarczych, lepsze zarządzanie ryzykiem oraz wzrost bezpieczeństwa i efektywności handlu poprzez przyśpieszenie odprawy celnej
Najważniejsze osiągnięcia
- W praktyce unią celną UE zarządzają krajowe służby celne. Chronią one konsumentów, zwierzęta i środowisko przed towarami, które mogą być szkodliwe, oraz przyczyniają się do walki z przestępczością zorganizowaną, terroryzmem i przemytem. Po odprawie celnej towary mogą wejść do swobodnego obrotu lub sprzedaży w dowolnym miejscu w Unii Europejskiej.
- Skuteczna administracja celna ma zasadnicze znaczenie dla globalnej integracji gospodarczej i bezpieczeństwa narodowego. Może zapobiegać utracie dochodów i nieuczciwym praktykom handlowym, a jednocześnie zapewniać przejrzystość i rozliczalność systemu poboru podatków i ceł.
- Może również mieć duży wpływ na zdolność UE do udziału w światowej wymianie handlowej, ponieważ może pobudzać konkurencyjność, wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy oraz promować obecność europejskich przedsiębiorstw w globalnych łańcuchach wartości.
- Organy celne odgrywają kluczową rolę w zakresie bezpieczeństwa i ochrony, między innymi poprzez wdrażanie polityki handlowej i stosowanie sankcji, a także mogą pomagać w ochronie bezpieczeństwa narodowego poprzez kontrolę handlu towarami podwójnego zastosowania.
W centrum uwagi
Organy celne bronią jednolitego rynku, przechwytując produkty niezgodne z przepisami. W związku z gwałtownym wzrostem handlu elektronicznego oraz faktem, że ponad 40 proc. skonfiskowanych produktów nie spełnia unijnych norm, stoją one przed wyzwaniami o niespotykanej dotychczas skali.
Dzięki reformie celnej UE i nowemu wspólnemu centrum danych celnych możliwe będą: wymiana danych w czasie rzeczywistym między krajami UE, zaawansowana analiza ryzyka i zorganizowane egzekwowanie przepisów. Te środki pozwolą podnieść poziom bezpieczeństwa, zoptymalizować zasoby i stosować inteligentniejsze kontrole celne.
Promując współpracę, innowacje i przejrzystość, reforma celna UE zwiększy odporność Unii na globalne zagrożenia, a jednocześnie zredukuje bariery handlowe, z jakimi mierzą się legalnie działające firmy.
Ostatnia aktualizacja strony: 8 kwietnia 2026